Nakakapanabik isipin na ang Saligang Batas ng 1987 mismo ang naglalagay ng pundasyon para sa malayang pamamahayag sa Pilipinas. Sa 'Bill of Rights' nakasaad ang mga karapatan tulad ng kalayaan sa pananalita, pamamahayag, pagtitipon, at petisyon — kaya binibigyan nito ng malinaw na proteksyon ang sinumang nagbabahagi ng opinyon, nagsusulat ng balita, o lumalahok sa protesta.
Bilang isang taong madalas magbasa ng mga ulat at tumutok sa mga debate sa social media, nakikita ko rin kung paano pinagtitibay ng Konstitusyon ang right-to-know: may probisyon para sa access sa impormasyon at opisyal na talaan na mahalaga kapag sinusubaybayan natin ang gobyerno. Ngunit hindi ito walang hangganan — may posibilidad ng regulasyon kapag peligro sa pambansang seguridad, kaligtasan, o moralidad ang nakataya, at ang mga limitasyong iyon ay kadalasang sinusuri ng hudikatura. Sa madaling salita, nagbibigay ang 1987 ng matibay na balangkas: pinapahalagahan nito ang malayang pagpapahayag, sinusuportahan ang kalayaan ng press, at binibigyan ng puwang ang mamamayan na humiling ng pananagutan mula sa mga nasa kapangyarihan, habang iniingatan din ang publiko mula sa seryosong panganib.