Nagulat Novels & Stories

Nakakabitin isipin ang una kong narinig ang titulong 'nardong putik'—mabilis syang nagpakawala ng imahe sa utak ko: isang tao na parang laging may putik sa paa, hindi lang literal kundi emosyonal at panlipunan. Sa palagay ko, ang pinaka-direktang pagbasa nito ay isang pangalan—Nardo—na sinundan ng salitang 'putik' bilang simbolo ng kalat, dumi, o kalagayan ng pagkakabara. Parang sinasabi ng titulong iyon na ang kwento ay umiikot sa isang karakter (o isang uri ng tao) na may kinalaman sa putik, pwedeng dahil sa trabaho, kalagayan, o isang malaking iskandalo.

Pero hindi dapat ipagwalang-bahala ang metaporikal na gamit ng 'putik'. Sa mga tradisyonal na kwento at pelikula, ang putik madalas sumasagisag sa kahirapan, kahihiyan, o pusong sugatan—pero pwede rin itong maging pahiwatig ng pagbabagong-loob o pagbabalik-loob kapag may paglilinis pagkatapos. Kaya pwedeng naglalaro ang pamagat sa dalawang mukha: una, ang pulubi o manggagawa na literal na nababalot sa putik; pangalawa, ang taong nasa gitna ng moral na dumi o kontrobersiya.

Personal, gusto ko kapag ang pamagat ay ambivalent—binibigyan ka nito ng curiosity. Kapag nakikita ko ang 'nardong putik', naiimagine ko agad ang eksena: isang tao na kinakailangang lumundag mula sa putik para makabangon. Mas interesado ako sa mga kwento na hindi nagpapaubaya sa simpleng interpretasyon; nagugustuhan ko kapag unti-unti nilang binubuksan kung ano ang ibig sabihin ng 'putik' sa buhay ng bida. Ang titulong ito, para sa akin, ay pangako—hindi lang ng dumi, kundi ng posibilidad ng paglilinis at pagbangon din.