Nautical Chart Symbols Novels & Stories

Tuwing tumitigil ako sa buhangin at pinapakinggan ang alon, madali kong naiisip kung gaano karami ang simbolismo ng dagat sa mga alamat—parang bukas na aklat ng mga hinala at hiwaga. Sa marami nating kwento, ang dagat ay hindi lang malawak na tubig; ito ay simbolo ng buhay, panganib, pagbabago, at lihim. Karaniwan itong kinakatawan bilang isang buhay na nilalang na may sariling puso: mapagbigay minsan, mapanganib naman sa oras ng galit. Dahil dito, kapag pinag-uusapan ang mga simbolo sa alamat tungkol sa dagat, dapat nating tingnan ang mga nilalang, bagay, at mga pangyayari na paulit-ulit lumilitaw sa mga kwento at ritwal ng mga mangingisda at baybaying komunidad.

Sa bahagi ng mga nilalang, ang isda at pagong madalas na sumisimbolo ng kasaganaan at pagkabuhay; ang malaking pausang o balyena ay nagiging palatandaan ng dakilang pagbabago, paglalakbay, o paghingi ng kapatawaran mula sa kalikasan. Sa kulturang Pilipino, hindi mawawala ang 'sirena'—sinasabing mabighani at humahamak sa mga mandaragat—at ang 'siyokoy' bilang ibang uri ng nilalang na nasa pagitan ng tao at hayop; sila ay nagpapakita ng tukso, panganib, o minsan proteksyon depende sa kuwento. Ang 'Bakunawa' naman—ang dambuhalang ahas-dagat na kumakain ng buwan—ay naglalarawan ng mga kosmikal na suliranin at ang paniniwala ng mga ninuno sa ugnayan ng langit at dagat. Ang mga hayop tulad ng pating ay kadalasang simbolo ng panganib o pag-iingat, habang ang maliliit na mollusk at perlas ay misteryo at yaman, pati na rin ang mga lihim ng dagat na dapat igalang.

Para sa mga bagay at phenomena, ang bangka at lambat ay kumakatawan sa paglalakbay at pamumuhunan ng buhay—pag-asa at panganib na magkasama; ang angkla ay tanda ng seguridad, habang ang parola o ilaw sa dalampasigan ay simbolo ng gabay at pag-asa sa gitna ng kadiliman. Ang kabibe at perlas ay madalas na naglalarawan ng mga gantimpala mula sa paghihirap o mga lihim na nahuli mula sa kailaliman. Ang malalakas na alon, unos, at malamlam na dagat ay nagpapakita ng pagbabago ng kapalaran o ng emosyonal na bagyo ng isang bayani sa kwento. Hindi rin mawawala ang dalampasigan bilang hangganan o liminal space—kung saan nagtatagpo ang mundo ng buhay at ng hindi nakikitang mundo ng mga espiritu—ito ang pinto para sa mga kaluluwang naligaw at para sa mga misteryo na sumisingit sa pang-araw-araw.

Nakakatuwang isipin na ang mga simbolong ito ay hindi puro lirelato lang; marami akong narinig na berbal na kwento mula sa matatanda habang naghihintay ng huli sa gabi pagkatapos maglayag—mga babala, pasasalamat, at ritwal na nagpapakita ng malalim na paggalang sa dagat. Para sa akin, kapag tinitingnan ang sining, pelikula, o mga nobela na humahawak sa temang dagat, makikita mo pa rin ang parehong mga simbolo—ito ang paraan ng tao para bigyan ng anyo ang ating takot at pag-asa. Sa huli, ang dagat sa alamat ay paalala na may mga bagay sa mundo na kailangang igalang: malawak, malalim, at puno ng kuwento na humihimok sa atin na makinig nang mas mabuti bago pumasok sa tubig.