Napuno ako ng interes nang unang mabasa ko ang ‘Ibalong’ dahil iba ito sa karaniwang mitolohiya na naririnig ko — puro bayani, halimaw, at pagtuklas ng lupaing tatawagin nilang tahanan. Sa madaling salita, ang ‘Ibalong’ ay isang epiko mula sa rehiyon ng Bikol na naglalahad kung paano nagkaroon ng pamayanan at kabihasnan sa lupaing iyon. Ipinapakita rito ang pagdating ng mga unang tao, ang kanilang pakikibaka laban sa mga dambuhalang nilalang at kalamidad, at kung paano nagtagumpay ang ilan sa mga kilalang bayani tulad nina Baltog, Handiong, at Bantong sa pagdadala ng kaayusan at seguridad.
Habang binabasa ko, nae-enjoy ko ang pagtalakay sa bawat yugto: ang mga labanan na puno ng taktika at tapang, ang pagbuo ng mga batas at imprastruktura, pati na rin ang adaptasyon ng pamayanan sa agrikultura at kalakalan. Mahalaga ring tandaan na hindi lang ito kwento ng karahasan — maraming bahagi ang tumatalakay sa pamumuno, kolektibong pagkilos, at paghirang ng responsibilidad, bagay na maganda ipakita sa mga mag-aaral para makita nila ang ugnayan ng mito at panlipunang pag-unlad.
Gustung-gusto kong gamitin ang epikong ito bilang panimulang punto sa klase: himayin ang mga tauhan, talakayin ang simbolismo ng mga nilalang na nilabanan nila, at ihambing ang mga ideya sa lokal na kasaysayan. Sa pangwakas, para sa akin ang ‘Ibalong’ ay hindi lang lumang kuwento—ito’y salamin ng sinimulan ng komunidad at isang paalala na ang kolektibong lakas ang nagtatayo ng tahanan at kultura.