เงินทองกับความแออัดในมุมเรือน

หลังจากการเข้าเฝ้าพระพันปีผ่านพ้นไปได้ไม่กี่วัน หลินอวี้เหนียง ก็ได้รับแจ้งจากกองห้องเครื่องให้เดินทางไปรับรางวัลตอบแทนสำหรับผลงานในการช่วยจัดเตรียมสำรับอาหารสำหรับงานเลี้ยงรับรอง ซึ่งผักดองฝีมือของนางกลายเป็นที่ประทับใจยิ่งของทั้งฮองเฮาและพระพันปี

ข่าวนี้ทำให้  เสี่ยวชุน ดีใจยิ่งกว่าตัวผู้ได้รับรางวัลเสียอีก รอยยิ้มกว้างแทบจะฉีกถึงใบหู แววตาระยิบระยับด้วยความตื่นเต้นระคนภาคภูมิใจ

“อวี้เหนียง เจ้าได้ยินข่าวหรือยัง เขาบอกว่ามีทั้งผ้าเนื้อดี เงินตอบแทน แล้วก็เครื่องใช้จำเป็นอีกเพียบเลยนะ”

เสี่ยวชุน วิ่งกระหืดกระหอบเข้ามาในเรือนท้ายวังจนเกือบสะดุดตะกร้าไม้ไผ่ที่วางอยู่หน้าประตู นางรีบคว้าเสาเรือนไว้เป็นหลักยึด หอบหายใจฮัก ๆ ก่อนจะสะบัดหน้าพรืดแล้วทำท่ายืนกอดอกทำเป็นตีสีหน้าเรียบเฉย ราวกับไม่มีอะไรเกิดขึ้นเมื่อครู่

หลินอวี้เหนียง เงยหน้าขึ้นจากสมุดบันทึกวัตถุดิบและรายการหมักดอง ริมฝีปากบางอมยิ้มบางเบาด้วยความเอ็นดู

“ข้าได้ยินตั้งแต่ขันทีหน้าตำหนักยังเดินไปไม่พ้นหัวมุมถนนแล้วล่ะ เจ้าไม่จำเป็นต้องวิ่งหน้าตาตื่นประกาศให้คนทั้งวังรู้หูตั้งขนาดนั้นก็ได้”

“ทำไมจะไม่ได้ นี่เป็นเรื่องน่ายินดีระดับสิบเลยนะ เจ้าทำงานหนักหัวหมุนมาตั้งนาน ในที่สุดก็มีคนตาถึงเห็นความสามารถและฝีมือของเจ้าเสียที ไม่ใช่เอาแต่ใช้งานจนหัวหมุนเหมือนก่อน”

“ข้าก็เพียงทำหน้าที่ของตัวเองในฐานะนางกำนัลห้องเครื่อง”

“ใช่! เจ้าทำหน้าที่ของตัวเองอย่างแข็งขัน ส่วนคนอื่นน่ะรึ... ทำหน้าที่เดินผ่านไปผ่านมา แล้วคอยชิมผักดองในไหของเจ้าอย่างเดียวจนเกลี้ยง!” อวี้เหนียง หลุด หัวเราะออกมากับความเปรียบเปรยที่ตรงไปตรงมาจนเกินงามนั้น

“ถ้าเจ้าพูดเสียงดังไปกว่านี้ ข้าเกรงว่าเหล่าขันทีและนางกำนัลที่เดินตรวจตราอยู่ด้านนอกจะได้ยินจริง ๆ นะ เสี่ยวชุน”

“ได้ยินก็ดีสิ ข้าไม่ได้พูดผิดเสียหน่อย ความจริงทั้งนั้น!”

เสี่ยวชุน เท้าเอวอย่างภาคภูมิใจยิ่งกว่าตัวเองเป็นคนกวาดรางวัลเสียอีก ก่อนจะลากเก้าอี้ไม้ตัวเก่ามานั่งทิ้งตัวลงตรงข้ามนาง เสียงไม้ลั่นเอี๊ยดอ๊าดเบา ๆ ตามแรงกระแทก

“ว่าแต่เงินรางวัลที่ได้มาก้อนนี้ เจ้าจะส่งกลับบ้านนอกเมื่อไร หากรวมกับเงินเบี้ยหวัดที่เจ้าเพียรประหยัดอดออมไว้ก่อนหน้านี้ ก็น่าจะช่วยปลดเปลื้องหนี้สินก้อนโตของท่านพ่อและลดภาระในบ้านได้อีกไม่น้อยเลยนะ”

เมื่อพูดถึงบิดาผู้ชราและเจ็บป่วยที่บ้านเกิด แววตาสีดำสนิทของ อวี้เหนียง ก็ไหววูบ ความสดใสเมื่อครู่เจือด้วยความอ่อนโยนและห่วงหา

“ข้าจะรีบจัดการเขียนจดหมายและฝากคนจัดส่งกลับไปให้เร็วที่สุด อย่างน้อย... ก็ให้ท่านพ่อมีเงินซื้อตัวยาดี ๆ และอาหารบำรุงที่เหมาะกับสุขภาพร่างกายของท่าน”

“ดีเลย! ต่อไปหากเจ้ามีเงินเหลือเก็บมากกว่านี้ เราอาจจะลองเจียดเงินไปซื้อผ้าฝ้ายเนื้อดีมาลองหัดตัดเย็บเสื้อผ้าใหม่กันสักคนละชุดดีไหม เจ้าใส่ชุดเก่าจนสีซีดหมดแล้วนะ”

“แล้วเจ้าจะเย็บให้ข้าจริง ๆ หรือ” อวี้เหนียง เลิกคิ้วมองสหายด้วยความระแวงแกมขำ

“แน่นอนฝีมือข้าเสียอย่าง!”

“ครั้งก่อนที่เจ้าพูดแบบนี้ เจ้าบอกว่าจะเย็บถุงใส่เครื่องหอมลายดอกเหมยให้ข้าเป็นของขวัญ แต่สุดท้ายกลับเย็บออกมากลายเป็นถุงใส่เมล็ดถั่วเขียวหน้าตาเบี้ยว ๆ ไปเสียได้”

“นั่น... นั่นเป็นเพราะเจ้าดันวางจานถั่วต้มไว้ใกล้มือข้าเกินไปต่างหากเล่า บรรยากาศมันพาไป!”

อวี้เหนียง หัวเราะร่วนจนต้องยอมวางพู่กันในมือลง ส่วน เสี่ยวชุน ก็รีบทำหน้ามุ่ยแก้มป่องอย่างไม่ยอมรับความผิด ท่าทางแง่งอนนั้นทำให้บรรยากาศอึมครึมในวังหลวงพลอยสดใสมีชีวิตชีวาขึ้นมาถนัดตา

ทว่า ความครึกครื้นและรอยยิ้มในเรือนแคบ ๆ กลับอยู่ได้ไม่นานนัก เมื่อถึงเวลารับสิ่งของพระราชทานจริง ๆ อวี้เหนียงกับพบว่าตนเองมีเรื่องให้ต้องขบคิดและหนักใจยิ่งกว่าเดิม

สิ่งของรางวัลถูกลำเลียงมาวางเรียงรายจนเต็มโต๊ะไม้ตัวเก่าในเรือน ทั้งพับผ้าเนื้อดีที่ลูบสัมผัสแล้วนุ่มมือ ถุงผ้าบรรจุเงินตอบแทนน้ำหนักพอดีมือ และเครื่องใช้จำเป็นอีกสารพัด ทั้งภาชนะดินเผาสำหรับจัดเตรียมอาหารชุดใหม่ และผ้าสะอาดเนื้อหยาบสำหรับใช้เช็ดทำความสะอาดในครัวเรือน

เสี่ยวชุน ช่วยหยิบถุงเงินขึ้นมาเขย่าเบา ๆ ก่อนจะเริ่มนับด้วยสีหน้าเคร่งเครียดจริงจัง นางนับไปได้แค่ครึ่งทางก็ต้องหยุดชะงักแล้วเริ่มต้นนับใหม่ตั้งแต่หนึ่ง เพราะกลัวว่าสมาธิจะหลุดแล้วนับจำนวนพลาด

“หนึ่ง... สอง... สาม... สี่... อวี้เหนียง เจ้าอย่าเพิ่งขยับตัวหรือส่งเสียงพูดคุยกับข้านะ ข้ากำลังตั้งสมาธิ”

“ข้ายังไม่ได้อ้าปากพูดอะไรเลยสักคำนะ เสี่ยวชุน ”

“ข้ารู้ว่าเจ้ากำลังจะอ้าปากพูดต่างหากเล่า!”

“เจ้ารู้ได้อย่างไรกันว่าข้าจะพูดอะไร”

“เพราะสายตาที่เจ้ามองมาที่มือนี่... มันเหมือนสายตาของคนที่กำลังมองจ้องเงินของข้าแล้วกลัวว่ามันจะหล่นร่วงลงไปในซอกพื้นไม้”

อวี้เหนียง ถึงกับต้องยกมือขึ้นป้องปากกลั้นหัวเราะจนตัวสั่น ก่อนจะส่ายหัวเบา  ๆ แล้วหันไปช่วยจัดระเบียบพับผ้ารางวัลให้เข้าที่เข้าทางเพื่อไม่ให้ยับยู่ยี่

นางยินดีกับเงินและสิ่งของเหล่านี้จากใจจริง เงินก้อนนี้มีความหมายต่อครอบครัวนางมาก มันหมายถึงยารักษาโรคของบิดา หมายถึงข้าวสารที่จะไม่ขาดหม้อ และหมายถึงหนี้สินที่หลุดพ้นได้เร็วขึ้น

แต่เมื่อจัดของเสร็จ สายตากวาดไปสะดุดเข้ากับไหผักดองสารพัดขนาดที่วางเบียดเสียดกันแน่นขนัดอยู่ตามมุมมืดของเรือน นางก็อดไม่ได้ที่จะพ่นลมหายใจยาวออกมาด้วยความหนักอกหนักใจ เสี่ยวชุน สังเกตเห็นอาการนั้นจึงยอมวางถุงเงินลงเงียบ ๆ

“เป็นอะไรไป สีหน้าเจ้าดูไม่สู้ดีเลย เงินไม่พอใช้หรือ หรือว่าผ้าพวกนี้เนื้อหยาบเกินไป”

“ไม่ใช่ทั้งนั้น”

“หรือว่าผ้าสีไม่ถูกใจ อยากได้ผ้าสีสดกว่านี้”

“ก็ไม่ใช่เรื่องนั้นอีก”

“หรือว่า... เจ้าอยากได้เครื่องประดับทองคำฝังหยกเหมือนนางกำนัลฝ่ายในคนอื่นเขา”

“เสี่ยวชุน”

“ว่าอย่างไรเล่า”

“เจ้าคิดว่าข้าเป็นคนเห็นแก่เงินและวัตถุพวกนั้นมากขนาดนั้นเลยหรืออย่างไร”

เสี่ยวชุน เอียงคอมองสหายอย่างใช้ความคิดครู่ใหญ่ ก่อนจะตอบด้วยสีหน้าซื่อตรงและจริงใจแบบสุด ๆ

“เปล่าหรอก... ข้าคิดว่าเจ้าเป็นคนที่เห็นผักกาดเน่าเสียหัวหนึ่ง แล้วรู้สึกเสียดายเสียยิ่งกว่าทำเงินตำลึงทองหล่นหายเสียอีก” อวี้เหนียง นิ่งอึ้งไปชั่วขณะ ก่อนจะยอมรับออกมาอย่างจำนนต่อหลักฐาน

“เจ้าพูดถูกที่สุด ข้าเถียงไม่ออกเลย”

นางลุกขึ้นยืนเต็มความสูงแล้วเดินไปยังทางเดินแคบ ๆ ด้านข้างเรือน ไหกระเบื้องเคลือบและไหดินเผาหลายสิบใบวางเบียดเสียดกันจนแทบไม่เหลือช่องว่างให้เดินผ่าน บางใบเป็นไหที่กำลังหมักผักรอบใหม่ บางใบเป็นไหเปล่าที่เพิ่งล้างตากแดดเตรียมไว้ ส่วนตะกร้าบรรจุวัตถุดิบสดก็ต้องวางซ้อนกันระเกะระกะอยู่ชิดผนังชื้น ๆ