Tuwing uuwi ako sa probinsya, parang bumabalik ang mga kwento ng lola ko tungkol sa mga diyos at mga nilalang na nagpapakulay sa gabi at bukirin. Isa sa paborito kong halimbawa ng mitolohiya sa Pilipinas ay si 'Bathala' — ang malayang tinuturing na pinakamataas na diyos ng mga Tagalog bago dumating ang mga Kastila. Kasama niya sa mga kwento sina 'Mayari' (diyosa ng buwan), 'Apolaki' (diyos ng araw at digmaan), at 'Tala' (bituin). Ang mga personal na pag-uusap tungkol sa kanila noon ay puno ng pagkagiliw at takot, at madalas may tuntunin kung paano magpakita ng paggalang sa kalikasan.
Bukod sa mga diyos, hindi mawawala ang mga nilalang na napakabuhay sa imahinasyon ng bawat rehiyon: ang 'tikbalang' na kalahating-horse, ang 'aswang' na maraming mukha, ang nakakatakot na 'manananggal' na humahati ng katawan sa gabi, at ang 'kapre' na nakaupo sa puno at naninigarilyo ayon sa mga kuwentong bayan. May mga epiko rin na naglalaman ng mga alamat at bayani — tulad ng 'Hinilawod' (Panay), 'Hudhud' (Ifugao), 'Darangen' (Maguindanao), 'Ibalon' (Bicol), at 'Biag ni Lam-ang' (Ilocos). Ang mga ito ay hindi lang simpleng kwento; naglalahad sila ng kultura, paniniwala, at moralidad ng kani-kanilang komunidad.
Mas lalo kong na-appreciate ang mitolohiya nang makita ko ang mga ito sa pelikula, komiks, at mga lokal na sinehan—iba ang dating kapag naririnig mo mula sa matatanda at iba rin kapag binasa mo ang epiko na siyang naglalaman ng buong saklaw ng pakikipagsapalaran. Kahit saan ako magpunta, laging may bagong bersyon o detalye ng kwento na puwedeng tuklasin, at iyon ang nagpapasaya sa akin sa pag-aaral ng mga alamat natin.