Teka, seryoso — may natutunan akong practical na paraan mula sa mga matatanda at sa sarili kong malas na karanasan nung isang gabi na muntik na akong maipit sa takot. Una, relax ka muna kahit gaano kahirap; ang pagkahapo o sobrang takot ay pumipigil sa mabilis mong pag-iisip. Kung maririnig mo ang kakaibang tunog na parang 'teke-teke', huwag magpadalos-dalos na tumakbo papasok sa madilim at tigang na lugar. Humanap agad ng maliwanag at populated na ruta: tindahan, 24/7 na establisyimento, o kahit tambayan ng kapitbahay. Ang ilaw at tao talaga ang pinaka-practical na depensa — hindi ka makakatakas kung ikaw lang mag-isa sa eskinita.
Pangalawa, practical na aksyon habang gumagalaw: i-lock mo agad ang mga pinto ng sasakyan o bahay, ilabas ang flashlight at gawing mabilis ang lakad papunta sa ligtas na lugar. Tumawag o mag-text ka habang naglalakad para may makaka-track; parang paranoid pero epektibo. May mga kuwentong nagsasabing hindi makatawid ang mga espiritu sa tumatakbong tubig o hagdanan, at may ilan na kumikibo sa mga relihiyosong bagay tulad ng rosaryo — pero tandaan, folklore lang 'yan; hindi garantiya. Kung nararamdaman mong hindi pangkaraniwan ang nangyayari (hal. hindi lang usok ng takot kundi delusyon o hallucination), i-consider ang professional help pagkatapos ng insidente — minsan ang pakiramdam na sinusundan ay maaaring stress o trauma.
Pangatlo, pagkatapos ng pangyayari, huwag mong i-ignore ang emosyon. Kausapin ang kapitbahay o kaibigan, humingi ng comfort mula sa community, at kung naniniwala ka sa tradisyonal na pamamaraan, magpabasa o magpagawa ng panalangin sa nakatatandang tagapagpanahon. Ang pinakamahalaga sa lahat ay ang pagpapanatiling alerto at pragmatiko: liwanag, tao, at mabilis na paggalaw patungo sa ligtas na lugar. Sa aking experience, ang pakiramdam na may kasamang ibang tao habang lumalayo ang pinaka-nakapapawi sa takot — kaya huwag magpakabakla sa gabi, magka-group ka o magplano ng maagang pag-uwi. Nakakatakot talaga ang mga kuwentong 'teke-teke', pero ang pagiging handa at kalmado ang pinakamalapit na thing sa tunay na panlaban ko alam.