Novel & Cerita English Cebuano Dictionary

May hawak na notebook si mama, napatingin ako sa mag kapatid na nag iisip. “Kalderetang baka ma! Hindi kana nag luluto niyan eh!” nauna nang nag request ang kapatid ko. “What is that?” “Baka is beef, and kaldereta is a filipino cuisine ate,” “Oh right, I remember nanay Lita cooking that for me before,” ngumisi lang si ate Lauren kaya bahagya akong natawa. “Ano pa? Mag suggest kayo hija, hijo,” nakangiting sambit ni mama.

sagot ng matanda (Ano bang kinukulit? Nagkekwentuhan lang kami!) “Pasayloa ko! Ihatod ko si Papa sa balay!” napakunot naman ang noo ni Troy dahil hindi naman niya maintindihan ang sinabi ng lalake (Pasensya ka na! Ihahatid ko na si tatay sa bahay!) “Sorry, hindi ako nakakaintindi ng Cebuano!” sabi naman ni Troy

hindi niya natapus ang kaniyang sasabihin when he saw me sleeping. Nabigla ako sa ginawa niya. Gikugos (a term in Cebuano means carried by two arms) niya ako. Kaya napatawa ako sa ginawa niya na nagsanhi nang pagtawa niya rin. "I thought you were asleep." Wika niya while giggling. "Bakit? Hindi mo ba ako bubuhatin pag hindi ako tulog?" Pabebe kong sabi. "Of course not. I mean, bubuhatin kita kahit kailan mo gusto. Kung ikakasaya mo." Malambing niyang pagkakasabi. "Tara na nga! Baka ikaw kainin ko diyan, eh."

Malayo na ito sa pinangyarihan ng landslide. Nakita sila ng mag-asawa na posibleng may-ari ng bahay. Mabilis silang sinaklolohan ng mga ito. "Dumanon kayo, apo!" sabi ng lalaking matanda na ibig sabihin ay tuloy kayo rito. Ilocano ang karaniwang linguwahe sa Baguio City. Agad naman nagdala ng basahan ang matandang babae at isang maliit na palangganang tubig.

dadag sunod-sunod tanong ng bata, tila nag tataka kung saan ito at luminga-linga pa ito para tignan ang boong paligid. "Ay ingliserong kini nga bata inday luisa unsaon man nato pagsabot niya" usal ng ina ni luisa gamit ang salitang cebuano, na ibig-sabihin nito (ay ingliserong bata pala ito, pano natin siya maiintindihan).

Ang babae naman ay nginitian lamang ako. "Magandang hapon din po." Sagot ko. Sa ilang araw na pananatili ko dito ay may ilang bisaya words na din naman akong naiintindihan. Bisaya words like what the old man just said, as well as Maayong Buntag which means Good Morning and Maayong Udto which means Good Noon. I was about to ask them kung ano ang kailangan nila when I felt Deolino's presence behind me. I even flinch when he spoke.

Kung gaano ito katapang at kasungit sa amin, tiklop naman pala pagdating sa asawa niya. Lintek! Pagkatapos kung magpaalila? Ako ba ang asawa para ako bumili nung pinaglilihian ni Ava? Kakain lang ng lechon, yung sa Cebu pa talaga galing? Anong pinagkaiba ng lechon sa Cebu at lechon sa Manila? Pare-parehas lang naman itong baboy. "Huy Gago, anong kinikibot-kibot ng bibig mo dyan? Mukha kang timang?"

“Makinig ka. Kanina alam mo ba habang natutulog at di mo namamalayan ang pagdating natin sa lugar nila. Jusko Mari puwedeng ipasok ang bahay niy, bahay namin ang pagawaan natin ng processed meat at ang farm.” Ang sabi ng pinsa sa dalaga sa term na cebuano. Cebuano ang gamit nito dahil baka marinig siya ng driver ng mga Lee at ano ang sabihin. Nagpaalam na siya sa kanyang ate sa kabilang linya. Inis na inis ang dalaga pero wala naman siyang magagawa. Kung puwede niya lang na tadyakan ito ang lalaki ay baka tinadyakan na niya ito.

"Uhm! Kailan balik niya rito?" Nagkibit balikat si Kid bilang sagot. Actually, magkaiba ng ugali sina Kid at Caleb. As far as I know, Caleb fluent in Cebuano dialect and english; hindi siya nakakapagsalita ng diretso sa dialect ng Tagalog. More on English—Cebuano. Yet, ni isa ay wala akong may niintindihan when he speak with his mom—Ma'am Ana. Kid naman Tagalog—English. Hindi ko pa talaga narinig na nagsalita Cebuano—dire-diretso itong si Kid. Yet, nakakaintindi siya.

Ang galing mong magtagalog hindi halatang sa ibang bansa ka isinilang. "Because mom and dad always teach us Filipino dialect and even bisaya we also learn it. Like, gahi man kag ulo!(Matigas ang ulo mo), dili man ka kasabot( Hindi ka nakakaintindi). Asa man Ka padulong?(Saan ka pupunta?). And as her expression mom said "Ambot sa langaw pilay edad sa lamok" instead 'of I don't know.'