Tila isang malalim na dagat ng damdamin ang mga elehiya sa kasaysayan ng Pilipinas. Kadalasan, maiisip natin ang mga himig ng kalungkutan at pagmumuni-muni sa mga elehiya na naisin nating marinig sa mga tula o awiting naglalarawan ng ating mga ninuno at ang kanilang mga sakripisyo. Isang halimbawa ay ang elehiya ni Francisco Balagtas na 'Oda sa Kalikasan', ngunit ang isa sa mga pinaka-maimpluwensyang elehiya ay ang 'Pahimakas' ni Jose Rizal, kung saan ipinaaabot niya ang kanyang damdamin ukol sa kanyang mga pinagdaraanan. Sa mga akdang ito, tila nagpunta tayo sa ilalim ng balon ng kanilang mga alaala, nakikita kung paano ang ating mga bayani ay lumaban sa ngalan ng kalayaan. Gamit ang makulay na salita, naipapahayag ang kanilang mga suliranin, kagustuhan, at ang kanilang pag-asa sa isang mas magandang kinabukasan para sa mga susunod na henerasyon. Maaari mong makita kung paano ang mga elehiyang ito ay nagsisilbing alaala ng mga panahon ng luta at tagumpay, na patuloy na nag-uugnay sa atin sa ating pinagmulan.
Sa 'Elehiya sa Kamatayan ni Dr. Jose Rizal', mababakas ang damdaming nag-uumapaw. Ipinapatiwakal nito ang kanyang pagnanais sa pagbabago at ang ano mang lihim na pangarap para sa bayan, hayagang nakarating ang kanyang mensahe sa lahat ng mga Pilipino na nagmamasid sa kanyang paghihirap. Ang mga taludtod dito ay nagdadala ng damdamin ng pagkalumbay at pag-asa, na parang nagsisilibing inspirasyon sa bawat mambabasa. Ang ganitong uri ng elehiya ay hindi lamang isang alaala; ito rin ay panawagan na ipagpatuloy ang laban para sa kalayaan. Ang mga taludtod ay tila daynamik na pinagsasama-sama ang mga damdamin ng isang bayani na handang isakripisyo ang lahat para sa bayan.
Isang magandang halimbawa na maaari nating pag-usapan ay 'Elehiya para kay Francisco Baltazar'. Nagsisilbing alaala ng kanyang mga sigalot at paninindigan, ang elehiyang ito ay napaka-impluwensyang bahagi ng ating panitikan. Kadalasang pinapansin ito sa mga paaralan para sa mga aralin ukol sa ating kultura at kasaysayan. Sa pamamagitan ng kanilang mga kwento, muling natutunghayan ang ating mga ugat at batid ang mga sakripisyo na ginawa upang makamit ang kasarinlan. Ang mga elehiyang ito ay mahalaga hindi lamang bilang panitikan kundi pati na rin bilang mga alaala ng ating bayan.