Since Then In Tagalog Novels & Stories

Ang mga salitang 'rin' at 'din' ay may malalim na ugat sa kasaysayan ng wikang Filipino, na lumalarawan sa diwang pagkakaisa at pagkakapareho sa ating wika. Kung iisipin mo, ang 'din' ay kadalasang ginagamit matapos ang mga salitang nagtatapos sa patinig, habang ang 'rin' ay ginagamit matapos ang mga nagtatapos sa katinig. Maliit na detalye ito, ngunit sumasalamin ito sa neke na balanse ng ating gramatika. Tila ba ang mga salitang ito ay nagbibigay-diin sa pagkakapareho at koneksyon ng mga ideya sa isang usapan, na hindi lamang simpleng pagkakabuklod kundi pati na rin sa mas malalim na kahulugan ng relasyon at pagkakaunawaan.

Ang pagkakaroon ng mga ganitong anyo ng mga panghalip ay nagpapakita na ang ating wika ay may kasaysayan at tradisyon na umuusbong sa paglipas ng panahon, tulad na lamang ng mga nabanggit na salitang 'rin' at 'din' na pawang nakuha mula sa mga dayuhang impluwensya at nasa pag-unlad ng ating pagsasalita. Ang mga salitang ito ay nagpapahayag din ng sumasalamin na pagbabago sa ating sosyal na estruktura at kultura; sa tuwing ginagamit natin ang mga ito, para tayong bumabalik sa mga radical na pagsasama-sama ng mga tao, at ang diwa ng bayanihan ay lumalabas.

Minsan, naiisip ko kung paano ang simpleng pagdaragdag ng 'rin' at 'din' ay nagbibigay-diin sa mga mensahe na nais nating iparating. Kapag ginagamit ang 'rin', nagbibigay tayo ng mas madamdaming pagsang-ayon, habang ang 'din' ay mas neutral. Sa mga indibidwal na pakikitungo, tiniyak nako na tama ang pagkakagamit ko ng mga salitang ito, dahil ito rin ay maaaring tumukoy sa ating pagkatao bilang mga Pilipino. Ang mga ito ay nagpapalalim sa ating ugnayan at higit pang nagbubukas ng komunikasyon. Kaya naman, sa bawat talakayan, hindi lamang ito tungkol sa mga salita, kundi ang mga koneksiyon at kwento na ating ibinabahagi.

Sa huli, ang kasaysayan ng ‘rin’ at ‘din’ ay tila isang katipunan ng mga kwento ng ating lahi – mga simpleng butil na sadyang hinabi upang magtaglay ng mas malalim na kahulugan. Sa kabila ng ating mga pagkakaiba, ang mga salitang ito ay nagbibigay-pathway sa pag-unawa at pagkakaisa bilang mga Pilipino. Mukhang ang mga simpleng boses ay may malaking tindi kung tayo'y magtatagumpay na magsama-sama sa iisang layunin, at ang 'rin' at 'din' ang ating mga tulay patungo dito.