เรือนท้ายวังกลายเป็นที่สนใจ

 

ค่ำคืนนั้นเอง เสี่ยวชุน กลับมาถึงเรือนท้ายวังพร้อมรอยยิ้มกว้าง

“อวี้เหนียง! เจ้ารู้หรือไม่ว่าเกิดอะไรขึ้น”

อวี้เหนียง กำลังเก็บอุปกรณ์ล้างผัก เมื่อได้ยินเสียงเรียกจึงหันกลับมา

“หากเจ้าบอกว่าผักที่เราเตรียมไว้หายไป ข้าคงไม่แปลกใจแล้ว”

“ไม่ใช่เสียหน่อย หลิวเยี่ยน ชอบเครื่องเคียงที่เจ้าทำมาก นางถามข้าตั้งหลายครั้งว่าเจ้าใช้เครื่องปรุงอะไร แล้วก็ยังบอกว่าจะมาหาเจ้าเพื่อขอเรียนวิธีทำด้วย”

อวี้เหนียง กะพริบตาอย่างประหลาดใจ “จริงหรือ”

“จริงสิ! นางบอกว่าอาหารมื้อเย็นที่เหลืออยู่กินง่ายขึ้นมากเมื่อมีผักของเจ้า ข้าวที่เมื่อก่อนฝืดคอกลับกินได้เพลินกว่าเดิม”

อวี้เหนียง ยิ้มเล็กน้อย แต่ก็ไม่ได้แสดงท่าทีดีใจจนเกินไป “หากนางชอบก็ดีแล้ว แต่เครื่องเคียงที่เราทำเป็นเพียงอาหารสดที่ปรุงกินได้ทันที ไม่ใช่ผักดองที่ผ่านการหมักเก็บรักษา เรายังต้องรอให้ไหชุดใหม่ได้เวลาตรวจดูเสียก่อน”

“ข้ารู้แล้วน่า เจ้าไม่จำเป็นต้องเตือนข้าทุกครั้งก็ได้” เสี่ยวชุน ทำแก้มพอง “แต่มีอีกเรื่องหนึ่ง”

“อะไรอีก”

“หลิวเยี่ยน เล่าให้เพื่อนฟังแล้ว เพื่อนของนางก็อยากชิมเหมือนกัน บางทีพรุ่งนี้อาจมีคนมาหาเจ้า”

อวี้เหนียง นิ่งไปเล็กน้อย นางไม่ได้รังเกียจการแบ่งปันอาหาร แต่ไม่อยากให้เรื่องแพร่กระจายไปเร็วจนควบคุมไม่ได้ หากคนจำนวนมากแวะมาขอชิมโดยไม่รู้ว่าวัตถุดิบมาจากไหน หรือคิดว่านางสามารถทำอาหารแจกจ่ายได้ตามใจชอบ ปัญหาก็อาจตามมาในภายหลัง

“เสี่ยวชุน เรื่องนี้เราต้องระวังให้มาก”

“เจ้ากังวลว่าจะถูกตำหนิอีกหรือ”

“ใช่ วัตถุดิบที่เราได้รับมามีจำนวนจำกัด และยังเป็นของที่ห้องเครื่องอนุญาตให้ใช้เท่านั้น ข้าจะไม่นำของที่ไม่ได้รับอนุญาตมาใช้ และจะไม่ทำให้ใครเข้าใจผิดว่าเรามีสิทธิ์แจกอาหารของวัง”

เสี่ยวชุน พยักหน้าอย่างเข้าใจ “ถ้าเช่นนั้น เราก็ให้ชิมเฉพาะส่วนที่ทำจากวัตถุดิบของเราเอง และบอกให้ชัดว่ามีเท่าไรก็ให้เท่านั้น ไม่รับปากว่าจะมีให้ทุกวัน”

“ถูกต้อง” อวี้เหนียง กล่าว “หากมีคนมาขอชิม เราก็ต้องถามให้แน่ใจว่าเขาเข้าใจเงื่อนไข และไม่ควรนำผักที่ยังไม่ผ่านการตรวจดูไปให้ใครกิน”

เสี่ยวชุน ยกนิ้วโป้งให้ “ข้ารู้แล้ว ต่อไปนี้ข้าจะเป็นผู้ช่วยของเจ้าอย่างเป็นทางการ”

“ผู้ช่วยที่ต้องช่วยข้าจดบัญชีด้วยนะ”

รอยยิ้มของ เสี่ยวชุน ค่อย ๆ จางลง “เหตุใดตำแหน่งผู้ช่วยจึงมีงานจดบัญชีด้วยเล่า”

“เพราะเจ้าจะได้รู้ว่าเราใช้ผักและเกลือไปเท่าไร”

“ข้าขอถอนตัวได้หรือไม่”

“ไม่ได้แล้ว เจ้าประกาศตัวเองไปแล้ว”

เสียงหัวเราะของทั้งสองดังขึ้นในเรือนเล็ก ๆ

รุ่งขึ้น ข่าวเรื่องเครื่องเคียงจากเรือนท้ายวังยังคงแพร่กระจายอยู่ในกลุ่มนางกำนัล หลังเสร็จงานช่วงเช้า หลิวเยี่ยน ก็พาเพื่อนอีกสองคนมาที่เรือนของ อวี้เหนียง จริง ๆ คนหนึ่งเป็นนางกำนัลจากห้องซักล้าง อีกคนทำงานช่วยจัดเก็บเครื่องใช้ในเรือนพัก พวกนางยืนอยู่หน้าประตูด้วยท่าทีเกรงใจ เพราะไม่แน่ใจว่าการมารบกวนถึงที่เช่นนี้จะเหมาะสมหรือไม่

เสี่ยวชุน เป็นคนออกไปต้อนรับก่อน “พวกเจ้ามาหา อวี้เหนียง หรือ”

หลิวเยี่ยน พยักหน้า “ใช่ พวกเราอยากขอบคุณนางที่ทำเครื่องเคียงให้ข้าชิมเมื่อวาน และอยากถามว่านางพอจะทำเพิ่มอีกสักนิดได้หรือไม่ พวกเรามีผักสดที่เหลือจากงานจัดเตรียมอยู่บ้าง แต่ไม่รู้ว่าจะนำไปทำอะไรดี”

อวี้เหนียง ได้ยินเสียงสนทนา จึงเดินออกมาจากด้านใน “พวกเจ้ามีผักเหลือหรือ” นางถามอย่างสนใจ แต่ไม่ได้รีบตอบรับคำขอทันที

หลิวเยี่ยน รีบอธิบาย “เป็นผักที่ได้รับอนุญาตให้เก็บไว้หลังคัดแยกแล้ว ไม่ใช่ของที่แอบนำออกมาจากห้องเครื่อง ข้าเพียงคิดว่าหากผักเหล่านั้นยังสดอยู่ ก็น่าจะนำมาทำอาหารได้”

อวี้เหนียง พยักหน้า “หากเป็นเช่นนั้น เราก็พอช่วยกันคิดได้ แต่ต้องแยกให้ชัดว่าผักส่วนใดได้รับอนุญาตให้นำมาใช้ และต้องไม่ใช้ผักที่เน่าเสียหรือมีลักษณะผิดปกติ”

นางเชื้อเชิญให้ทั้งสามเข้ามานั่งในเรือน ก่อนนำเครื่องเคียงส่วนเล็ก ๆ ที่เตรียมไว้สำหรับมื้อนั้นออกมาให้ชิม หลิวเยี่ยน ชิมเป็นคนแรก แล้วพยักหน้าหงึก ๆ “รสชาติแบบนี้เอง! เมื่อวานข้ากินกับข้าวที่เหลือจากมื้อเย็นแล้วรู้สึกว่าอร่อยขึ้นมาก วันนี้พอกินอีกครั้งก็ยังรู้สึกเหมือนเดิม”

นางกำนัลอีกคนลองชิมตาม ก่อนจะหันมามอง อวี้เหนียง อย่างทึ่ง ๆ “มันไม่ได้มีเครื่องปรุงมากมาย แต่กลับทำให้ผักมีรสชาติขึ้นมาได้จริง ๆ”

“ข้าเพียงเลือกผักที่เหมาะสม แล้วปรุงทีละน้อยเท่านั้นเจ้าค่ะ” อวี้เหนียง ตอบอย่างถ่อมตัว “แต่เครื่องเคียงนี้เป็นเพียงอาหารที่ทำกินได้ในวันเดียว ยังไม่ใช่ผักดองที่เก็บไว้ได้นาน หากพวกเจ้าต้องการทำตาม ก็ต้องระวังเรื่องความสะอาดและการใช้วัตถุดิบให้ดี”

หลิวเยี่ยน พยักหน้าอย่างตั้งใจ “ข้าจะจำไว้”

นางกำนัลอีกคนเหลือบมองไหที่ตั้งอยู่ด้านใน “แล้วไหเหล่านั้นคือผักดองที่เจ้ากำลังทำอยู่หรือ”

“ใช่เจ้าค่ะ แต่ยังอยู่ระหว่างการทดลอง จึงยังไม่ควรเปิดกินจนกว่าจะถึงเวลาตรวจดูและแน่ใจว่าไม่มีความผิดปกติ”

“ต้องรอนานเพียงนั้นเชียวหรือ”

“การดองไม่ใช่เพียงใส่เกลือแล้วปล่อยทิ้งไว้ หากวัตถุดิบ ภาชนะ หรือวิธีเก็บรักษาไม่เหมาะสม ผักก็อาจเสียได้ เราจึงต้องตรวจดูอย่างระมัดระวัง”

อวี้เหนียง พูดพลางเปิดสมุดบันทึกให้พวกนางดู ในนั้นมีรายการชนิดผัก ปริมาณที่ใช้ วันที่เริ่มทำ และข้อสังเกตเกี่ยวกับภาชนะที่นางเลือกใช้ ทุกอย่างถูกจดไว้อย่างเป็นระเบียบ แม้ลายมือจะไม่ได้งดงามนัก แต่ก็อ่านได้ชัดเจน

นางกำนัลทั้งสามมองหน้ากันด้วยความประหลาดใจ “เจ้าจดละเอียดถึงเพียงนี้เลยหรือ”

“หากไม่จด ข้าก็จะไม่รู้ว่าครั้งหน้าควรปรับสิ่งใด หากเกิดความผิดพลาดอีก ข้าก็ต้องรู้ว่าเกิดจากอะไร ไม่เช่นนั้นคงต้องเริ่มต้นใหม่ซ้ำแล้วซ้ำเล่า”

หลิวเยี่ยน ยิ้มออกมา “ข้าเข้าใจแล้ว ที่แท้เจ้าไม่ได้ทำอาหารตามใจชอบ แต่กำลังเรียนรู้วิธีทำให้มันดีขึ้นทุกครั้ง”

“ข้ายังต้องเรียนรู้อีกมากเจ้าค่ะ” อวี้เหนียง ตอบตามตรง “ผักดองชุดแรกของข้ายังมีปัญหาเรื่องภาชนะอยู่เลย ตอนนี้ข้าจึงต้องระวังมากขึ้น”

เมื่อได้ยินเช่นนั้น หลิวเยี่ยน ก็ไม่ได้หัวเราะเยาะ กลับยิ่งรู้สึกชื่นชมที่ อวี้เหนียง กล้าพูดถึงความผิดพลาดของตัวเอง นางกำนัลอีกคนจึงเอ่ยขึ้น “หากวันหน้าข้ามีผักเหลือที่ได้รับอนุญาตให้ใช้ ข้าจะนำมาถามเจ้าได้หรือไม่ ข้าไม่อยากให้ของดี ๆ ต้องเสียไปโดยเปล่าประโยชน์”

อวี้เหนียง คิดอยู่ครู่หนึ่ง ก่อนตอบว่า “ได้เจ้าค่ะ แต่เราต้องตกลงกันให้ชัดเจนก่อนว่าเป็นวัตถุดิบที่ได้รับอนุญาตแล้ว และต้องไม่มีการนำของจากห้องเครื่องออกมาโดยพลการ หากเป็นเช่นนั้น เราก็อาจช่วยกันคิดหาวิธีใช้ประโยชน์จากผักเหลือเหล่านั้นได้”

คำตอบของนางทำให้ทั้งสามยิ้มออกมา สิ่งที่พวกนางต้องการไม่ใช่เพียงอาหารอร่อยอีกหนึ่งจาน แต่เป็นวิธีทำให้มื้ออาหารธรรมดาที่ได้รับในแต่ละวันไม่น่าเบื่อจนเกินไป โดยไม่ต้องฝ่าฝืนกฎของวัง

อวี้เหนียง เองก็เริ่มมองเห็นโอกาสบางอย่าง หากนางสามารถนำวัตถุดิบที่ได้รับอนุญาตมาใช้ให้เกิดประโยชน์ และแลกเปลี่ยนกันอย่างเปิดเผยตามความเหมาะสม บางทีนางอาจลดภาระเรื่องเครื่องปรุงที่ขาดแคลนได้ โดยไม่ต้องขอของจากห้องเครื่องทุกครั้ง

แต่ทุกอย่างต้องอยู่บนพื้นฐานของความถูกต้อง นางไม่ต้องการให้ความตั้งใจที่จะช่วยเหลือกัน กลายเป็นข้อกล่าวหาว่านางกำนัลจากเรือนร้างลักลอบนำของหลวงไปใช้ส่วนตัว

หลังแขกทั้งสามกลับไป เสี่ยวชุน ก็หยิบสมุดบันทึกเล่มเล็กขึ้นมาเปิดดู “อวี้เหนียง ข้าคิดว่าต่อไปเราควรจดรายการของที่คนอื่นนำมาแลกกับเราไว้ด้วย”

อวี้เหนียง หันมามองอย่างแปลกใจ “เหตุใดจึงคิดเช่นนั้น”

“เพราะหากวันหน้ามีคนมาขอแลกผักกับเครื่องเคียง หรือมีคนให้เกลือเพิ่มมานิดหน่อย เราจะได้รู้ว่าอะไรเป็นของใคร และไม่เกิดปัญหาภายหลัง” เสี่ยวชุน ใช้นิ้วแตะลงบนกระดาษ “เจ้าสอนข้าเองไม่ใช่หรือว่า ถ้าไม่จด เราก็จะไม่รู้ว่าใช้ของไปเท่าไร”

อวี้เหนียง ยิ้มกว้าง “ดูเหมือนเจ้าจะเรียนรู้ได้เร็วกว่าที่ข้าคิด”

“แน่นอน! ข้าเป็นผู้ช่วยของเจ้านะ!” เสี่ยวชุน ยืดอกอย่างภาคภูมิใจ ก่อนจะก้มลงเขียนหัวข้อใหม่บนกระดาษ — รายการวัตถุดิบที่ได้รับและนำไปใช้ — นางเขียนชื่อตัวเองลงไปข้าง ๆ ชื่อ อวี้เหนียง ก่อนยื่นสมุดให้สหายตรวจดู “ต่อไปนี้ข้าจะเป็นคนช่วยตรวจรายการ ส่วนเจ้าก็ทำหน้าที่คิดสูตรและดูแลไหดองไป”

“ตกลง” อวี้เหนียง รับสมุดมาดู แล้วช่วยแก้ถ้อยคำบางส่วนให้ชัดเจนขึ้น “แต่จำไว้นะ การแลกเปลี่ยนจะทำได้ก็ต่อเมื่อของเหล่านั้นได้รับอนุญาตให้ใช้จริง ๆ หากยังไม่แน่ใจ เราต้องถามผู้รับผิดชอบก่อน”

“ข้าจำได้แล้ว” เสี่ยวชุน พยักหน้าอย่างจริงจัง “ข้าจะไม่ยอมให้ใครกล่าวหาว่าเรานำของหลวงไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาตเด็ดขาด”

จากวันนั้น เรือนท้ายวังจึงเริ่มมีความเคลื่อนไหวมากขึ้นเล็กน้อย บางวันมีคนแวะมาถามเรื่องผักที่เหมาะสำหรับทำเครื่องเคียง บางวันมีนางกำนัลนำผักสดที่ได้รับอนุญาตให้เก็บไว้มาให้ดู เพื่อถามว่าสามารถนำไปทำอะไรได้บ้าง บางคนเพียงมาดูไหดองด้วยความสงสัย ก่อนจะกลับไปพร้อมคำแนะนำเรื่องการใช้วัตถุดิบอย่างประหยัด