บทที่ 11 อาจารย์เจิ้ง

สบู่หอมของเจียงฉิงฟางขายดีเกินคาด นางไม่ได้ขายแพงมากตั้งราคาที่ชาวบ้านธรรมดาพอจะซื้อหาได้ แม้ว่าสบู่ที่นางทำจะต้องใช้ทั้งถั่วเหลือง สมุนไพรหลายชนิดรวมไปถึงตับอ่อนหมู่ แต่เพื่อให้ขายในราคาที่คนทั่วไปสามารถซื้อได้นางจึงทำเป็นก้อนเล็กๆ เพื่อลดต้นทุน ประกอบกับเมืองเทียนเฟิงที่อยู่ไม่ไกลเฟื่องฟูเพราะการเปิดเหมืองทองทำให้ชาวบ้านในหมู่บ้านต้าหนิวพลอยมีกินมีใช้ตามไปด้วย

“ท่านแม่วันนี้สบู่หอมของท่านขายหมดเลย” จ้าวฉางหนิงเอ่ยออกมาด้วยความยินดี ในใจของเด็กน้อยเต็มไปด้วยความคิดที่ว่าหากพวกนางขายสบู่หอมหมดก็หมายความว่าบ้านของพวกนางจะมีเงินมากยิ่งขึ้น

“แต่ธูปหอม น้ำหอมและน้ำมันบำรุงผิวของท่านแม่กลับยังเหลืออยู่อีกเป็นจำนวนมาก” จ้าวฉางเยี่ยนเอ่ยพลางนิ่งหน้าและจ้องมองมารดาที่เก็บร้านแล้ว

“ท่านแม่ทำไมรีบเก็บร้านเล่าขอรับ ไม่ขายต่อแล้วหรือ” จ้าวฉางยวนเอ่ยถามด้วยความสงสัย

“สินค้าหลักอย่างสบู่หอมขายหมดแล้วก็ถือว่าเกินเป้าหมายที่ตั้งเอาไว้ในวันนี้แล้ว อีกอย่างแม่ตั้งใจว่าวันนี้จะเก็บร้านเร็วอยู่แล้ว” เจียงฉิงฟางเอ่ยพลางเก็บของที่เหลือใส่ตะกร้า นางคิดเอาไว้แล้วว่าธูปหอม น้ำหอมและน้ำมันบำรุงผิวที่นางทำจะขายไม่ได้เพราะมีราคาแพงและชาวบ้านส่วนใหญ่ไม่ค่อยจะได้ใช้ แต่นางก็ยังคงทำออกมาด้วยคิดว่า เผื่อจะมีผู้สูงศักดิ์สักคนมีสายตาที่กว้างไกลและเห็นว่าสินค้าที่นางทำเป็นของดีและมีคุณภาพเพียงพอที่จะนำไปขายต่อ

นางไม่เหมือนนางเอกของเรื่องอย่างฉินซิงเหยาที่ได้รับการสนับสนุนจากจวนแม่ทัพสกุลจ้าว ทำจนให้มีเงินทุนเพียงพอที่จะเปิดร้านเครื่องหอมเป็นของตนเอง และนางก็ไม่สามารถรอจนกว่าจ้าวถิงฟงกลับมาให้ความช่วยเหลือนางได้ ดังนั้นสิ่งที่นางทำได้ก็คือต้องพึ่งพากำลังของตนเองเพียงเท่านั้น

“วันนี้พวกเราจะไปสำนักศึกษากัน แม่อยากจะว่าจ้างบัณฑิตสักคนให้ช่วยสอนหนังสือให้พวกเจ้า” เจียงฉิงฟางเอ่ยพลางยิ้มออกมาทำให้เด็กน้อยทั้งสามมองหน้ากันในทันที

“เหตุใดต้องเรียนหนังสือด้วย” จ้าวฉางเยี่ยนเอ่ยถามด้วยสีหน้าไม่พอใจ

“ถ้าพวกเจ้าได้เรียนหนังสือก็จะสามารถอ่านออกเขียนได้ อีกทั้งยังได้เรียนรู้เรื่องคุณธรรมจนสามารถแยกแยะดีชั่วได้ด้วยตนเอง แม่ไม่ใช่คนที่ดีพร้อมจนสามารถสั่งสอนเรื่องคุณธรรมให้พวกเจ้าได้ดังนั้นจึงต้องหาอาจารย์ที่เหมาะสมสักคนมาสอนพวกเจ้า เชื่อแม่เถิดว่าการได้ร่ำเรียนจะทำให้ชีวิตของพวกเจ้าดีขึ้น” เมื่อเจียงฉิงฟางเอ่ยเช่นนี้เด็กน้อยทั้งสามก็หันไปมองหน้ากัน

หลายวันมานี้เจียงฉิงฟางดีกับพวกเขาเป็นอย่างมาก หากนางบอกว่าเป็นเรื่องที่ดีต่อพวกเขาพวกเขาก็ไม่กล้าโต้แย้ง ด้วยสามารถสัมผัสได้ถึงความหวังดีของนางจากใจจริง พวกเขาจึงยินดีที่จะทำทุกอย่างตามที่เจียงฉิงฟางต้องการ

แม้จะบอกว่าหาอาจารย์สักคนมาสอนหนังสือให้เด็กน้อยทั้งสามแต่แท้จริงแล้วเจียงฉิงฟางที่เป้าหมายอยู่ในใจแล้ว คนที่สามารถสั่งสอนมหาบัณฑิตที่มีชื่อเสียงในเมืองหลวงได้ย่อมไม่ใช่คนธรรมดาทั่วไป เจียงฉิงฟางพาลูกๆ ทั้งสามเดินเลยสำนักศึกษาไปที่บ้านไม้หลังเล็กหลังหนึ่ง นางเคาะประตูอย่างสุภาพเพียงสองสามครั้งก็มีสตรีวัยกลางคนผู้หนึ่งเปิดประตูบ้านออกมา พอเห็นว่าเป็นเจียงฉิงฟางสตรีวัยกลางคนผู้นั้นก็นิ่วหน้าในทันที

“เจ้ามาทำอะไรที่นี่” คำถามของสตรีผู้นั้นทำให้เจียงฉิงฟางยิ้มออกมาอย่างจืดเจื่อนแล้วเอ่ยออกมาด้วยน้ำเสียงนอบน้อม

“ขอเจิ้งฮูหยินอย่าได้เข้าใจผิด ข้ามิได้ตั้งใจมาที่นี่เพราะคนผู้นั้น แต่ข้าตั้งใจจะมาหาอาจารย์เจิ้งเพื่อขอให้เขาสอนหนังสือให้แก่ลูกๆ ของข้า” คำพูดของเจียงฉิงฟางทำให้เจิ้งฮูหยินนิ่วหน้า

เจียงฉิงฟางผู้นี้เป็นสตรีที่มีสามีแล้ว แต่ก่อนหน้านี้เจียงฉิงฟางกลับมีความสนิทสนมที่ดูคลุมเครือกับอดีตลูกศิษย์คนหนึ่งของสามีของนาง สามีของนางรู้สึกไม่พอใจกับเรื่องนี้จึงได้ตัดขาดความสัมพันธ์ศิษย์อาจารย์กับลูกศิษย์คนนั้นแล้วไล่เขากลับเมืองหลวงไป แต่ยามนี้เจียงฉิงฟางกลับมาปรากฏตัวอยู่ตรงหน้าประตูแล้วเอ่ยปากว่าอยากจะขอให้สามีของนางสอนหนังสือให้แก่ลูกๆ มันทำให้นางอดรู้สึกสับสนไม่ได้

“ก่อนหน้านี้ข้ารู้ดีว่าตนเองประพฤติตนไม่เหมาะสม ยามนี้ข้าคิดได้แล้วละทิ้งความต้องการที่ผิดทำนองคลองธรรมของตนเองมาเลี้ยงดูลูกๆ ในใจคิดถึงแต่ว่าทำอย่างไรลูกน้อยทั้งสามของข้าจึงจะเติบใหญ่เป็นคนที่มีคุณธรรม ไม่ถูกล่อลวงโดยคนที่ไม่ดี” เมื่อเจียงฉิงฟางเอ่ยเช่นนี้ก็มีเสียงของคนผู้หนึ่งดังแทรกขึ้นมา

“เรื่องนี้คนที่เป็นมารดาเช่นเจ้าควรจะสั่งสอนพวกเขาด้วยตนเองมิใช่หรือ” คำพูดประโยคนี้เป็นของเจิ้งชวนอดีตอาจารย์ของสำนักศึกษาในหมู่บ้าน เขาคือบัณฑิตเพียงคนเดียวของหมู่บ้านต้าหนิวที่ไปสอบสอบรับราชการระดับท้องถิ่นจนได้เป็นซิ่วไฉ แต่เพราะสุขภาพไม่ดีจึงทำให้เขาไม่ได้ไปสอบในระดับมณฑลต่อ ทำได้แค่เพียงกลับมาเป็นอาจารย์ในสำนักศึกษาเล็กๆ ในหมู่บ้าน แต่เพราะช่วงหลังสุขภาพย่ำแย่ลงจึงได้ลาออกจากสำนักศึกษามาพักผ่อนอยู่ที่บ้าน

“ท่านก็เห็นแล้วว่าข้าเป็นแค่เพียงชาวบ้านธรรมดาที่ไม่แตกฉานเรื่องอักษร ความรู้ไม่มี คุณธรรมก็อ่อนด้อย เกือบถูกล่อลวงจนสูญสิ้นทุกสิ่ง ยามนี้เมื่อคิดได้สิ่งแรกที่ต้องการก็คือทำอย่างไรก็ได้เพื่อที่จะไม่ให้ลูกๆ ทั้งสามของข้ากลายเป็นคนขาดความรู้และขาดคุณธรรมเช่นข้า” เมื่อเจียงฉิงฟางเอ่ยเช่นนี้เจิ้งชวนก็หลุบตาลงพลางยกมือขึ้นมาลูบหนวดเคราของตนเองแล้วเอ่ยออกมาด้วยน้ำเสียงที่เต็มไปด้วยความรู้สึกผิด

“ลูกศิษย์ของข้าผู้นั้นแม้ว่าจะประสบกับความสำเร็จในชีวิตเพราะเต็มไปด้วยความรู้ความสามารถ แต่เรื่องคุณธรรมกับขาดแคลนเป็นอย่างยิ่ง เป็นเพราะข้าที่สอนลูกศิษย์ไม่ดีจึงทำให้เจ้าต้องได้รับความลำบาก” เมื่อเจิ้งชวนเอ่ยเช่นนี้เจียงฉิงฟางก็ส่ายหน้า

“เรื่องนี้ข้าไม่โทษท่าน หากจะโทษก็ต้องโทษที่ตนเองมองคนไม่ออก เรื่องนั้นขอท่านอาจารย์เจิ้งอย่าได้เอ่ยถึงอีกเลย ข้าไม่อยากให้ผู้อื่นล่วงรู้เท่าใดนัก” คำพูดของเจียงฉิงฟางทำให้เจิ้งชวนทอดถอนใจออกมา

“ท่านอาจารย์ได้โปรดสอนหนังสือให้ลูกๆ ของข้าเถิด แค่วันละหนึ่งชั่วยามก็ยังดี ข้าไม่ได้คาดหวังอะไรมาก ขอแค่พวกเขาสามารถอ่านออกเขียนได้ และที่สำคัญเป็นคนมีคุณธรรมไม่สร้างความเดือดร้อนให้แก่ผู้อื่น เพียงเท่านี้ข้าก็พอใจแล้ว ส่วนเรื่องค่าจ้างสอนข้าเตรียมมาให้ท่านแล้ว ข้าขอสาบานว่าข้ายินดีที่จะจ่ายเป็นจำนวนเท่านี้ทุกเดือน” เจียงฉิงฟางเอ่ยพลางยื่นเงินสามตำลึงให้เจิ้งชวนอย่างนอบน้อม เจิ้งชวนนิ่งงันไปแล้วเอ่ยออกมาด้วยน้ำเสียงที่เต็มไปด้วยความคาดไม่ถึงในทันที

“นี่เป็นจำนวนเงินที่มากไปแล้ว ในสำนักศึกษายังเก็บเงินไม่ถึงครึ่งที่เจ้ามอบให้ข้าเลย” เมื่อเจิ้งชวนเอ่ยเช่นนี้เจียงฉิงฟางก็พยักหน้า

“สำนักศึกษาในหมู่บ้านไม่สามารถเก็บเงินจากผู้เข้าเรียนในราคาที่พวกเขาจ่ายไม่ไหว แต่ข้าไม่เหมือนกันหากเป็นเรื่องการเรียนของลูกๆ ข้ายินดีที่จะหามาจ่าย ท่านอาจารย์เจิ้งคือคนที่สมบูรณ์ทั้งความรู้และคุณธรรมข้าย่อมจะต้องมอบเงินให้ท่านมากกว่าที่สำนักศึกษาเรียกเก็บจากผู้เข้าเรียนอยู่แล้ว” เมื่อเจียงฉิงฟางเอ่ยเช่นนี้เจิ้งชวนก็จ้องมองนางแล้วก็จ้องมองถุงเงินในมือนางอย่างครุ่นคิดแล้วจึงได้เอ่ยถามออกมาตามตรง

“บุตรสาวของเจ้า เจ้าก็อยากให้นางเรียนหรือ” คำถามของเจิ้งชวนทำให้เจียงฉิงฟางพยักหน้าในทันที

“เจ้าค่ะ ข้าอยากให้นางได้รับการศึกษาเหมือนอย่างพี่ๆ ของนาง สำหรับข้าแล้วคนที่อ่านออกเขียนได้ก็เสมือนมีเกราะป้องกันตนเองอยู่ชั้นหนึ่ง ข้าอยากให้บุตรสาวของข้าเป็นคนมีความรู้และมีคุณธรรม จะได้ไม่เป็นเช่นข้า” เมื่อเจียงฉิงฟางเอ่ยเช่นนี้เจิ้งชวนก็พยักหน้า เขารับถุงเงินมาเปิดปากถุงออกหยิบเงินในถุงออกมาหนึ่งตำลึงแล้วเอ่ยกับเจียงฉิงฟางด้วยใบหน้าที่เต็มไปด้วยรอยยิ้ม

“เช่นนั้นข้าจะขอรับค่าจ้างเป็นเงินหนึ่งตำลึงต่อเดือนก็แล้วกัน ข้าจะสอนพวกเขาอย่างเต็มที่แต่พวกเขาจะรับได้แค่ไหนก็ขึ้นอยู่กับความตั้งใจของพวกเขาแล้ว” เจิ้งชวนเอ่ยพลางคืนถุงเงินและเงินในถุงให้นาง ทำให้เจียงฉิงฟางค้อมกายคารวะขอบคุณด้วยความยินดีในทันที

“ขอบคุณท่านอาจารย์เจิ้งเป็นอย่างมาก หลังจากนี้ต้องฝากอาจารย์แล้ว” เจียงฉิงฟางเอ่ยด้วยสีหน้าที่เต็มไปด้วยความยินดี

“พวกเจ้ารอช้าอยู่ทำไมรีบคารวะท่านอาจารย์และอาจารย์หญิงเสียสิ” เมื่อเจียงฉิงฟางเอ่ยเช่นนี่เด็กน้อยทั้งสามก็รีบคารวะขอบคุณเจิ้งชวนและฮูหยินของเขาด้วยความนอบน้อมในทันที ท่าทีของเด็กน้อยทั้งสามทำให้เจียงฉิงฟางยิ้มออกมาด้วยความพึงพอใจ ในใจก็ได้แต่คิดว่าวันใดที่นางเอกของเรื่องอย่างฉินซิงเหยามาถึงที่หมู่บ้านแห่งนี้ ลูกๆ ของนางก็จะได้ไม่ถูกความเฉลียวฉลาดของฉินซิงเหยากดข่ม ความชื่นชมและหลงใหลที่จ้าวฉางเยี่ยนและจ้าวฉางยวนมีต่อนางก็คงจะไม่บังเกิด ความริษยาของจ้าวฉางหนิงก็คงจะไม่มี แล้วจุดจบอันเลวร้ายของพวกเขายามเติบใหญ่ก็คงจะไม่เกิดขึ้นดังที่ปรากฏในนิยาย...