ตอนที่ 2 | พ่อเลี้ยงเขม

"วันนี้หนูก็ขอฝากของขวัญหน่อยนะคะพี่ปีใหม่ เดี๋ยวหนูขอออกไปหางานก่อนค่ะ"

"ได้เลย วันนี้ของขวัญก็ยังสดใสเหมือนเดิมเลยนะ ก็คงอยากจะช่วยลุ้นให้แม่ได้ทำงานไว ๆ แถมยังทำตัวไม่ดื้ออะไรอีกด้วย"

"ของขวัญอย่าดื้อกับป้าปีใหม่นะคะ เดี๋ยวแม่จะรีบกลับมาหาหนูนะ"

"แม่จ๋า แม่จ๋า บายค่ะ"

"จ้าลูก เดี๋ยวแม่จะรีบมาหานะคะ"

เพลงขวัญกอดแฟ้มเอกสารแน่น ซึ่งเป็นใบวุฒิการศึกษาที่จบเพียงชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายเท่านั้น ก่อนจะเดินตระเวนหางานที่พอจะทำได้ในตอนนี้ ซึ่งเธอก็ไม่เกี่ยงว่าจะเป็นงานอะไร ขอแค่มีงานให้คนที่วุฒิการศึกษาน้อยแบบเธอได้ทำก็พอแล้ว

"ไม่รับเลยเหรอคะ"

"ไม่รับค่ะ พนักงานเต็มแล้ว"

"แต่ที่ป้ายหน้าร้านก็ยังเห็นใบที่เปิดรับสมัครอยู่นะคะ หรือว่าทางร้านยังไม่ได้เอาออก"

"น่าจะลืมนั่นแหละ เพราะช่วงสองสามวันนี้ไม่มีคนมาสมัครงานเลย ทางร้านก็น่าจะลืมว่าติดป้ายประกาศรับสมัครพนักงานไว้อยู่ แต่ความจริงพนักงานเต็มเมื่อสองสามวันก่อนแล้วนะ"

"อ๋อ...แบบนี้นี่เอง ยังไงก็ต้องขอโทษด้วยนะคะที่มารบกวน งั้นฉันขอตัวก่อนค่ะ"

2 ชั่วโมงต่อมา

"นี่เราเข้ามาสมัครงานร้านที่เท่าไหร่แล้วเนี่ย ทำไมถึงไม่มีคนรับเลยนะ เหนื่อยจนท้อแล้วสิ"

เพลงขวัญปาดเหงื่อที่หน้าผาก ก่อนจะหย่อนกายลงบนม้านั่งที่อยู่ในสวนสาธารณะใต้ต้นไม้ใหญ่ที่ให้ร่มเงา พลางเปิดขวดน้ำดื่มเย็นฉ่ำที่ซื้อมาจากร้านสะดวกซื้อ แล้วดื่มอย่างรวดเร็วเพื่อดับกระหาย

"ถ้าวันนี้ไม่ได้งานจะต้องแย่แน่ ๆ เลย" เพลงขวัญกวาดสายตาไปมองรอบ ๆ สวนสาธารณะที่มีทั้งเด็ก ผู้ใหญ่ นักเรียน นักศึกษาที่มานั่งพักผ่อนอยู่ใต้ต้นไม้ตามตำแหน่งต่าง ๆ ก่อนจะเห็นนักศึกษากลุ่มหนึ่งที่เดินผ่านหน้าเธอไป กำลังคุยกันอย่างสนุกสนานและหัวเราะอย่างมีความสุข

เพลงขวัญได้แต่มองตามหลังนักศึกษากลุ่มนั้นด้วยแววตาเศร้า เพราะถ้าเธอมีโอกาสก็คงจะได้สวมชุดนักศึกษาแบบนี้เหมือนกัน หรือบางทีในตอนนี้เธออาจจะกำลังจับกลุ่มคุยอยู่กับเพื่อนใหม่ที่มหาวิทยาลัยก็ได้

"สู้สิเพลงขวัญ เดี๋ยวสักวันก็คงจะมีโอกาสได้เรียนนั่นแหละ ถึงจะเรียนช้ากว่าคนอื่นหน่อยก็ไม่เป็นไร การศึกษาไม่มีวันสายหรอก ต่อให้อายุเยอะก็ยังเรียนได้ถ้าเรายังใฝ่เรียน สู้ ๆ นะตัวเรา"

เพลงขวัญเดินตระเวนไปสมัครงานตามร้านต่าง ๆ ในตัวเมืองเชียงใหม่ทั้งวันเกือบ 30 แห่ง แต่ก็ไร้วี่แววว่าจะมีร้านไหนรับสมัครงานเลย ซึ่งเพลงขวัญก็รู้สึกว่าการสมัครวันนี้จะเป็นเหมือนกันหมดทุกร้าน และเดินเข้าไปเฉลี่ยร้านละไม่ถึงห้านาทีด้วยซ้ำ พอเห็นใบสมัครแวบแรกก็ไม่รับงานเลยทั้ง ๆ ที่ทางร้านยังไม่อ่านหรือซักถามประวัติด้วยซ้ำ

ทั้งร้านอาหาร ร้านสะดวกซื้อ คาเฟ่ ร้านขายของจิปาถะหรือแม้แต่ร้านดูแลสัตว์ก็ไม่รับพนักงานงานเลย ทั้ง ๆ ที่มีหลายร้านที่ติดป้ายประกาศรับสมัครพนักงานอยู่ ซึ่งเพลงขวัญก็เดินเข้าเดินออกจนแทบไม่เหลือแรงที่จะเดินต่อแล้ว

"แจกใบปลิวงั้นเหรอ?" เพลงขวัญเหลือบไปเห็นป้ายรับสมัครคนแจกใบปลิวที่ติดอยู่ตามเสาไฟฟ้า หลังจากกำลังเดินกลับที่พักด้วยความเหนื่อยล้า เพลงขวัญก็รีบถ่ายรูปเก็บไว้ทันที

"เราค่อยติดต่อหลังจากกลับไปถึงห้องพักก็แล้วกัน"

"พ่อเลี้ยงเขมครับ วันนี้ทั้งวันมีหลายร้านเข้ามาติดต่อประมาณเกือบ 30 ร้านครับ เป็นร้านที่ผู้หญิงคนนั้นไปสมัครงานที่ตัวเมืองเชียงใหม่ แต่ก็ไม่มีใครรับเลยตามที่พ่อเลี้ยงต้องการ"

สิงห์ เป็นผู้ติดตามคนสนิทของรังสิมันตุ์ ซึ่งเป็นทั้งคนขับรถและเป็นเลขาส่วนตัวที่รังสิมันตุ์ไว้ใจมาก ทั้งสองคนเป็นเพื่อนกันตั้งแต่สมัยเรียน เพราะครอบครัวของสิงห์ก็เป็นคนสำคัญของไร่แห่งนี้ตั้งแต่รุ่นบิดาของรังสิมันตุ์ แถมสิงห์ก็ยังจงรักษาต่อรังสิมันตุ์มาก เพราะครอบครัวของรังสิมันตุ์เป็นผู้มีพระคุณของครอบครัวเขา

"ดี ต้องให้แน่ใจว่าจะไม่หลุดรอดไปที่ร้านไหนนะ อย่าให้มันได้งานเด็ดขาด"

"ทราบแล้วครับผม"

"งั้นนายก็ออกไปเถอะสิงห์ เดี๋ยวคืนนี้อย่าลืมแจ้งหัวหน้าในแต่ละโซนด้วย ให้ไปแจ้งคนในไร่ว่าอีกสองวันฉันจะออกไปตรวจหน้างานทุกโซนเลย"

"ครับพ่อเลี้ยง แล้วพรุ่งนี้ต้องออกจากไร่ประมาณสิบโมงนะครับ มีจัดงานที่เซนทรัลเฟสติวัลเชียงใหม่ พ่อเลี้ยงก็เป็นแขกสำคัญด้วยนะครับ"

"อ้อ...นั่นสินะ บริษัทผลิตปุ๋ยสินะ เพราะไร่ฉันก็ใช้ปุ๋ยของบริษัทนี้ตลอด แถมผลผลิตก็ดีมากด้วย แบบนี้คนคงจะแห่มาใช้ปุ๋ยยี่ห้อนี้กันเยอะแน่"

"นั่นสิครับพ่อเลี้ยง ยิ่งได้พ่อเลี้ยงมาคอนเฟิร์มให้แบบนี้ต้องขายดีแน่ แล้วทางบริษัทปุ๋ยก็จะลดราคาปุ๋ยที่ส่งให้กับทางไร่เรามากกว่าทุกปีด้วยนะครับ ผมว่าปีนี้ทางไร่คงจะได้กำไรมหาศาลแน่ เพราะต้นทุนของปุ๋ยลดไปกว่า 35% แบบนี้ เห็นทางบริษัทปุ๋ยโทรมาแจ้งอยู่นะครับว่าพรุ่งนี้จะจัดงานยิ่งใหญ่ด้วย มีทั้งลดแลกแจกแถมและสมนาคุณให้กับคนที่จะมาเข้าร่วมงานในวันพรุ่งนี้ด้วย ตั้งแต่แจกใบปลิวส่วนลดที่หน้างาน มีจ้างวงดนตรีมามอบความบันเทิงให้ด้วย พรุ่งนี้น่าจะคึกคักแน่เลยครับ"

"งานขายปุ๋ยมันคงไม่คึกคักอะไรขนาดนั้นหรอกมั้ง"

"ต้องคึกคักแน่นอนครับ โดยเฉพาะสาว ๆ ที่จะมารอดูพ่อเลี้ยงวันพรุ่งนี้"

"นายออกไปได้ละสิงห์ พูดอะไรไร้สาระอยู่ได้ ฉันไม่สนเรื่องพรรค์นั้นหรอกนะ"

ไร่รังสิมันตุ์ เป็นไร่ที่มีชื่อเสียงที่ติดอันดับต้น ๆ ในจังหวัดเชียงใหม่ เป็นพื้นที่ที่อยู่นอกตัวเมืองเชียงใหม่แต่ก็ไม่ได้ไกลจากตัวเมืองมากนัก เป็นไร่ที่อยู่อีกอำเภอหนึ่งซึ่งใกล้กับอำเภอเมืองเชียงใหม่ เป็นไร่ปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ที่มีพื้นที่กว่าหนึ่งพันไร่ ซึ่งจะปลูกพืชหมุนเวียนกันไปเมื่อถึงช่วงเก็บเกี่ยวข้าวโพด

เมื่อเก็บเกี่ยวผลผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เสร็จแล้ว ก็จะทำการปลูกถั่วลิสงต่อระหว่างที่รอปลูกข้าวโพดในปีต่อไป ซึ่งก็จะทำให้ที่ดินไม่ว่างเปล่า เพราะข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จะปลูกได้แค่ปีละหนึ่งครั้งเท่านั้น ซึ่งกว่าจะถึงคราวเก็บเกี่ยวถั่วลิสงเสร็จก็จะพอดีกับช่วงที่ต้องปลูกข้าวโพดต่อในปีต่อไป

รังสิมันตุ์ พ่อเลี้ยงหนุ่มวัย 32 ปี หรือคนงานมักจะเรียกเขาว่า พ่อเลี้ยงเขม ซึ่งเป็นชื่อเล่นและเรียกง่ายกว่า เขายังครองตัวอยู่เป็นโสดและไม่มีภรรยา ซึ่งสาว ๆ ทั่วเมืองเชียงใหม่ต่างก็พากันหมายปองเจ้าของไร่ข้าวโพดส่งออกคนนี้เหลือเกิน

พ่อเลี้ยงเขมเป็นคนเข้มงวดมาก เพราะเขาต้องปกครองคนในไร่เกือบสามพันชีวิต คำพูดต้องเด็ดขาดและไม่ค่อยให้โอกาสใคร ถ้าพนักงานในไร่ทำผิดกฎก็จะถูกไล่ออกทันที เพราะถ้ามัวแต่ให้โอกาสก็อาจจะทำให้เสียระบบได้

ที่ไร่รังสิมันตุ์จึงเปิดรับสมัครพนักงานใหม่อยู่เรื่อย ๆ ซึ่งส่วนมากก็จะรับพนักงานที่ใช้แรงงาน เพราะต้องทำงานอยู่กลางไร่ตลอดทั้งวัน โดยเข้าทำงาน 08.30 น. พักรับประทานอาหารกลางวัน 12.00 - 13.00 น. และช่วงบ่ายก็เริ่มทำงานและเลิกงานเวลา 17.00 น. หรือถ้ามีช่วงไหนที่ต้องเร่งงานก็จะมีทำโอทีต่อ ซึ่งก็แล้วแต่ความสมัครใจของพนักงานแต่ละคน โดยที่ทางไร่จะไม่ได้บังคับให้ทำ

ด้วยความที่มีพื้นที่เป็นจำนวนมาก จึงทำให้การจัดการและการดูแลไม่ค่อยทั่วถึง รังสิมันตุ์จึงแบ่งโซนคนงานออกเป็นกลุ่ม ๆ 10 กลุ่ม โดยแต่ละพื้นที่จะมีหัวหน้าที่ควบคุมคนงานคนละ 100 ไร่ หัวหน้าในแต่ละส่วนก็จะเป็นคนที่เจ้าของไร่ไว้วางใจ เพราะต้องเป็นหูเป็นตาให้กับเขาแทนทุกอย่าง ทั้งให้ดูแลพนักงาน ดูแลเรื่องสวัสดิการและแจกจ่ายเงินเดือนให้กับพนักงานในทุก 15 วันด้วย

ในพื้นที่แต่ละ 100 ไร่ ก็จะสร้างที่พักคนงานโดยสร้างคล้าย ๆ แคมป์คนงาน 2 ชั้น ซึ่งจะแยกอาคารชายและหญิงเพราะเป็นห้องน้ำรวม แต่ถ้าเป็นสามีภรรยากันก็จะแบ่งออกมาอีก ซึ่งทุกอย่างก็ค่อนข้างเป็นระบบและทันสมัย แถมยังมีบริการรถเดินทางระหว่างไปทำงานในไร่ด้วย เพราะพื้นที่แต่ละโซนจะกว้างขวางมาก จึงต้องใช้รถเพื่ออำนวยความสะดวกให้กับพนักงานทุกคน

"พรุ่งนี้ก็คงจะวุ่นวายอีกแล้วสินะ แถมผู้หญิงก็น่ารำคาญซะด้วยสิ ถ้าเลือกได้ก็ไม่อยากไปด้วยซ้ำ เฮ้อ..."

รังสิมันตุ์ก็ได้แต่ถอนหายใจก่อนที่มือแกร่งจะเอื้อมไปพับหน้าจอแม็กบุ๊ก แล้วถอดแว่นสายตาออกเพื่อพักสายตาจากการตรวจเช็กดูกล้องวงจรปิดในที่ต่าง ๆ ทั่วทั้งไร่ ซึ่งวันไหนที่เขาไม่ได้เข้าไปลงพื้นที่ ก็มักจะใช้เวลากับการไล่ดูกล้องแบบนี้เป็นประจำ