Gamit Ng Magsasaka Novels & Stories

sagot ko sa kanya. "Bakit, ano ba ang ginagawa mo sa probensya niyo? Ano ba ang trabaho mo doon bago ka lumuwas dito sa Manila?" tanong nito. "Tumutulong po kina Nanay at Tatay para makitanim ng palay sa mga magsasaka na may sariling lupa. Arawan ang sahod at sayang din kasi. Pambili din ng bigas ang kikitain ko." nahihiya kong sagot sa kanya. Kunot noo ako nitong tinitigan.

“It’s almost time for the pigiatura.” “…what?” napakunot ang noo ko. “Pigiatura. Yung tradition na dinudurog ang ubas gamit ang paa para gawing alak,” paliwanag niya habang marahan akong hinahawakang pabalikid para makasingit kami sa gitna ng tao. “Isa ‘to sa mga luma pang gawain na halos wala nang gumagawa, pero dito sa festival, inaalagaan pa rin bilang parte ng selebrasyon.”

Galing sa mayamang angkan dito sa amin, nagtapos ng kursong Agriculture at bumalik dito sa San Luis para tulungan ang naghihingalong food basket ng bayan namin. Matagal na panahong nalulugi ang mga magsasaka at palagi pang sinasalanta ng malalakas na bagyo ang taniman. Dahil sa makabagong agriculture at mga makinarya, nasabayan ang produksyon at napalaki ang ani ng mga magsasaka. At kapag ganitong maganda ang kita, lahat ay mas masaya. Kanya-kanyang dala ng meryenda sa hapag ang mga may ari ng magkakatabing lupa at sabay sabay din ang harvest day.

Malayong-malayo sa mga kalalakihan sa Maynila na walang ibang ginawa kundi ang i-flex ang kanilang mga mamahaling gamit at itrato ang mga babae na parang isang laruan lang nila. "Matagal na ba kayong mga farmer?" tanong ni Marilyn kay Exodus. "Mga bata palang kami ay nagtatanim na talaga kaming magkakapatid. Nangingisda rin kami. Inabot lang kami ng gabi ngayon dahil nag-ani pa kami ng mga kakaunting carrots sa bukirin. Bukas ay babalik kami ulit doon." sabi ni Exodus sa kanya. Ang sisipag naman ng mga lalakeng ito.

Kahit nga sila Nanay at Tatay ay nagpaalam na kanina na magpapahinga na at maaga na naman sila bukas na gigising. May maliit kaming sakahan sa malapit na taniman ng mais. Pagsasaka at pangingisda kasi ang pangunahing hanap buhay ng mga tao dito sa probinsya. Dahil kung hindi ka magsisipag dito? Mamamatay kang dilat ang mga mata sa gutom. Ganun kahirap ang buhay dito kaya kailangan mong maging madiskarte at magsipag.

sagot niya, tinapos sandali ang ginagawang pagbubungkal sa lupang balak taniman ng singkamas bago tumungo sa malaking kubo na nagsisilbing canteen ng mga trabahador sa farm. Tuwing sasapit ang tanghalian,nakagawian na ng mga trabahador ang pagsasalo-salo sa malaking dahon ng saging para doon magsikain. Bawat isa ay may kaniya-kaniyang baon, magkakaiba ng dalang ulam ngunit sa oras na mailapag iyon sa mesa, halo-halo na ang mga putaheng natitikman ng bawat isa.

Nagsisimula nang linisan ng mga magsasaka ang masukal na lupain upang mapagtaniman ng mga cacao. Mga bagong magsasaka na dito lang din sa bayan ang binigyan namin ng trabaho. Tama nga si Troy panay ang tingin nila sa akin, kumpara sa hacienda na kahit nandoon ako ay hindi nahihiyang magpahinga kung nakakaramdam ng pagod.

May kasamang saging at minatamis na kamote para sa panghimagas. Mukhang naghanda talaga sila para dito na mananghalian. Nagsidatingan na rin ang ilang magsasaka mula sa kabilang bahagi ng palayan. Isa-isa silang lumapit, naghubad ng sombrero bilang pagbati, at naupo sa gilid ng banig. May mga batang nakisalo na rin, habang si Dalgona ay abala sa pagkukwento tungkol sa palaka at tutubi.

Mag aalas singko palang at marami silang nadaanan na mga magsasaka. Tumigil pa ang mga ito para kumaway sa kanila mukhang nakilala ng mga ito si Lexus. "Señorito!" "Señorito, Señorita magandang hapon po..!" Nakaramdam siya ng hiya sa tawag ng mga ito sakanya. Kumaway naman si Lexus bilang ganti,may taniman ng mangga, pinya, mais mga gulay na gumagapang at marami pang iba.

Dahil dito ay napatigil siya sa pamamalo sa umiiyak na dalagita. Naging abala bigla ang yaong donya sa pagpapaalis ng mga nakatakas na inahing manok na ito. Sila muna ang magtatanim sa araw na iyon dahil masama ang pakiramdam ng kanilang ama. Malamya pa ang araw ng umaga noong pumunta roon sina Clara. Dala ang ilang pinatulisang mga kawayan at mahahabang bolo ay tinungo nila ang sasakahing lupa. Nasa may di kalayuan lang naman mula sa kanilang bahay-kubo ang yaong lupa, kaya nilakad lang nila ang paroon. Pagkarating ay agad nilang sinaka at binungkal ang malambot at tuyong lupang kanilang tataniman ng mais. May kalawakan ang lupain ng sakahang iyon kaya halos nagugol nila ang buong umaga sa