Aba, pag usapan natin si Crisostomo Ibarra na talaga namang paborito kong talakayin kapag nagkikita-kita kami ng mga kaibigan ko sa kapehan—parang malamig na tsaa pero mainit ang diskusyon! Ako'y nalibang mabasa ang 'Noli Me Tangere' noong unang beses ko pa lang makita ang salaysay ni José Rizal, at agad kong natuuhan si Ibarra bilang tipikal na ilustrado: bumalik mula sa Europa na puno ng pag-asa at plano para sa reporma.
Si Crisostomo Ibarra ay anak ni Don Rafael Ibarra, at nakita ko siya bilang isang batang lalaki na inalagaan ang imahe at dangal ng pamilya, sabik tumulong sa bayan sa pamamagitan ng edukasyon at pagbabago. Sa nobela, sinusubukan niyang magtayo ng paaralan at magdala ng makabagong pananaw, pero nagiging biktima siya ng konspirasyon at katiwalian ng kolonyal na sistema. Ang trahedya niya—na nawalan ng pag-ibig kay María Clara at ang paglaho ng pamilya niya—ang nagbunsod ng malalim na pagbabago sa pagkatao niya.
Ang pinaka-nakakagulantang bahagi sa akin ay ang metamorphosis: sa kasunod na akda na 'El Filibusterismo', lumilitaw siyang may bagong katauhan na si Simoun, isang radikal at misteryosong mamumuhunan na gustong gulatin ang lipunan para sa rebolusyon. Nakakakilabot at nakakainspire sabay, dahil ipinapakita rito ang paglipat mula sa idealismo tungo sa galit at pagpaplano ng marahas na pagbabago. Personal, lagi akong nahuhumaling sa kanyang moral dilemmas—hindi siya perpekto, pero totoo at komplikado, na nagpapakita kung paano binago ng kolonyalismo ang isang tao at ang bayan.