Monologue El Filibusterismo Novels & Stories

“Kung may problema kayo sa desisyon ko, you can take it to court.” May ilang segundo ng katahimikan bago ko narinig ang mahinang tawa ni Madrigal. “You’ve changed, hijo. Akala ko mapapaikot pa rin kita gaya ng dati.” Pagkatapos niyon, bumukas bigla ang pinto. Lumabas si Congressman Madrigal, muling nakangit. Pero halatang pigil ang inis sa mga mata. Saglit siyang huminto sa harap ko.

Muli nitong ipinagpatuloy ang sinasabi sa kanya. “… Huwag mong hahayaan na lamunin ka ng emosyon mo. Para itong nakalalason na kamandag, kapag nalingat ka maari kang maparilasa at humantong sa kamatayan.” Payo nito na tinapik-tapik pa ang braso niya. “I will remember that, Tito, kasangkapan lamang para sa akin si Monalisa para makapaghiganti kay Julio Saavedro ang taong nasa likod ng pagka-paslang ni papa,” anas niya na may kapaitaan.

"Commissioner, the Rivera and Vezqua groups are manipulating a staged market panic! My arrest yesterday is a separate legal issue that hasn't even reached a final verdict. These two are using personal vendettas and proxy shell companies to strip my company of its life's work! This is a clear violation of the anti-monopoly act!" Napanatili ko ang aking tuwid na upo, ang aking mukha ay nanatiling parang estatwa ng yelo habang nakatitig nang diretso kay Marcus. I leaned forward slightly, resting my clasped hands on the polished wood of the table.

sabi ng isang Hannah Montevista, na ang tono ay puno ng pang-iinsulto. "But one thing is one thing, and public matters should never be mixed with private ones. Mr. Thompson, I know you have humbled yourself and come to me repeatedly for love, enduring my rejections. However, I cannot let you go for the sake of your greatest love, Dela Fuente, even if you are Primo Thompson of Prime Group."

Gusto ko na siyang patulan ng biglang siyang magsalita muli, "sa madaling salita, kailangan nang simulan ang pagpapahirap sa iyo hanggang hindi ka umaamin sa kasalanan mo." Hindi ako makagalaw sa sinabi ni Monica. Ibig sabihin wala lang kay Rafael ang mga pagpapahirap niya sa akin sa Villa Letisha at dito pa talaga niya akong gustong pahirapan. Tumingin ako sa paligid at napayakap sa aking sarili. Masyadong malayo ito sa siyudad at mahihirapan akong makatakas dito. Ano ba kasing pumasok sa isip ko? Bakit ba ako bumalik sa bahay ni Rafael? "Do you get it now?" Monica added.

Now I wanted to pay even millions just to let us in and watch the said show. Naubo naman si Felimon na nasa tabi n'ya at may pinipigilang ngisi sa mga labi. "Sa ngalan ng pag-ibig ay hahamakin ang lahat makita ka lamang," pasaring nito sa kan'ya. Binalingan n'ya ito at sininghalan. "Shut up!" "Sabi ko nga tahimik na tayo self!" sagot nito.

"Tulad ng lagi kong sinasabi, Bryan, hindi sapat ang posisyon para maging maligaya. Kailangan mong magpatawad, magpakumbaba, at magbagong-buhay. Kung hindi, ang mga taong ito ay patuloy na mang-uupak sa’yo." Ang mga salitang iyon ni Congressman Monteverde ay umabot sa hangin ng sasakyan, tila isang malupit na suntok kay Bryan. Ang galit at pagkadismaya ng ama ay hindi na kayang itago, at ang bawat salitang binanggit niya ay may kasamang matinding emosyon. Naramdaman ni Bryan ang bigat ng mga salitang iyon, parang isang pagkatalo na hindi niya kayang iwasan.

Tumayo ito mula sa kinauupuang sahig habang nakangising lumalapit sa rehas na nakapagitan sa kanila. “Kumusta, magaling kong pamangkin? Akala mo ba ay ligtas ka na dahil naipakulong mo na kami ng tiya Mildred mo at si congressman? Hindi mo masyadong pinag-isipan ang pagbangga sa ‘min. Kahit nakakulong man kami, kaya ka pa rin naming itumba pati na ang lalaking nakialam sa pagkuha namin sa ‘yo. Kaya mag-practice ka nang magtago, ha? Dahil baka bigla ka na lang bumugta sa daan anumang oras. Marami akong koneksyon sa mga masasamang tao sa labas, pati na si congressman. Kaya kung ako sa ‘yo, ay magtatago na ‘ko sa ilalim ng lupa, hahahahahahahaha!” wika nito kasabay ng malademonyo nitong paghala

Pagliko ko bago marating ang pantry, isang pamilyar na sipol ang narinig ko. “Sir Hubert, aasahan ko na ba na ganito na lang tayo palagi kapag nagsasalubong?” hindi ko maitago ang panunulis ng nguso ko. Ngumiti lang siya,” Miss Montecillo, hindi ko naman sinasadya, out of habit lang. Ikaw naman kasi—‘yang suot mo ay talagang nakakaapekto sa mga gaya kong mortal na lalaki. Kahit ang boss mo, ganyan din siguro ang iniisip niya.”

Ito ang tunog ng isang sibilisasyong muling natututong umawit. Sa gitna ng konsiyerto, isang panauhin ang kanilang dinala sa entablado: si Silus. Hindi na siya ang demonyo, ngunit hindi pa rin siya ang dating hari. Siya ay isang tao na may mga matang puno ng kalungkutan at pagsisisi. Sa harap ng milyun-milyong taong minsan niyang inalipin, hindi siya humingi ng tawad sa salita. Kinuha niya ang isang simpleng plauta at tumugtog. Isang himig na simple, malungkot, ngunit sa huli, puno ng pag-asa. Ito ang kanyang pag-amin. Ito ang kanyang pagsisisi. At ito ang kanyang unang hakbang pabalik sa pagiging isang nilalang na may puso.