Tuwing naiisip ko ang pakikibaka ng loob sa mga kwento, agad ko munang naiimagine ang salamin — literal at metaporikal. Para sa akin, ang salamin ay pinakamadaling simbolo ng tao laban sa sarili: nagpapakita ito ng bersyon ng sarili na madalas ay hindi natin kinikilala o tinatanggap. May mga eksena rin na ginagamit ang anino bilang simbolo — hindi lang dahil malamig o nakakatakot, kundi dahil ang anino ang nagdadala ng mga nakatagong bahagi ng ating pagkatao. Sa mga pelikula at nobela na gusto ko, ang doppelgänger o ang ‘ibang ako’ ay lagi ring sumisilip; naglalarawan ito ng dualidad at mga pagpiling hindi natin kayang harapin nang tuluyan.
Bilang karagdagang simbolo, pamilyar na rin ang labi ng salaysay sa imahe ng sirang salamin, labyrinth, o paglalakad pababa ng hagdan. Ang sirang salamin ay nagpapahiwatig ng pagkabasag ng sarili—mga memories o identity na hindi na mabubuo nang buo. Ang labyrinth o maze naman ay napakabisa kapag gusto ng manunulat na i-simbolo ang pagkaligaw sa sariling isip; ang pagbabalik-loob o pagharap sa gitna ng maze ay parang therapy na nakikita mo sa sining. Pagdating sa sensorial symbols, ginagamit ko rin ang ulan, dilim, at malalang bagyo para i-represent ang emosyonal na krisis, habang ang liwanag sa dulo ng tunnel o pag-akyat sa bukang-liwayway ay nagsisilbing pag-asa o resolusyon.
Personal, pinakamatinding tumatagos sa akin ay ang mga maliit, paulit-ulit na bagay: isang kanta na paulit-ulit na tumutugtog sa isip ng karakter, isang suklay na lagi niyang tinatago, o ang patuloy na pagbalik sa isang lugar. Yung mga motifs na paulit-ulit — nagiging gatilyo para makita mo ang mga fracture ng kanilang pagkatao. Sa huli, ang pinakamagandang simbolo ay yung simple pero matinding: ang sariling tinig — kapag nagiging kontra sa sarili, doon mo talaga mararamdaman ang sigaw ng kwento. Nag-iiwan 'yon ng kakaibang lukso sa dibdib ko tuwing nababasa o nanonood ako ng ganitong uri ng conflict.