Novel & Cerita Gods Of Hunting

Araw-araw na lang sumisilip ang isipan ko sa mga alamat ng kabundukan kapag naiisip ko ang Ifugao pantheon—lahat ay parang humahaba mula sa mga palayan palabas patungo sa kalangitan. Ang pinakapangunahing pangalan na laging lumilitaw ay si ‘Kabunian’, ang madalas itinuturing na pinakamataas na nilalang o diyos sa maraming bersyon ng paniniwala sa Cordillera. Hindi siya isang diyos lang na malamig ang pagkakalarawan; sa mga kwento na naririnig ko, siya ang nagbibigay ng balanse sa mundo, minsan malayo pero ramdam ang impluwensya tuwing may ritwal at sakripisyo para sa magandang ani. Kasama niya sa kuwentuhan ang iba pang pwersa—mga espiritu ng bundok, ilog, at bukid—na hindi laging tinatawag na diyos sa literal na paraan pero tumatak sa buhay at ritwal ng Ifugao.

Mas malalim, ang konsepto ng mga ninuno ay napakahalaga: ang mga ‘bulul’ ay hindi lang gawaing kahoy; sila ay representasyon ng mga tagapagbantay ng palayan at espiritu ng niniyong nagpapatnubay sa anihan. Sa mga selebrasyon, ang mumbaki (manghihilot at ritwalista) ang nag-uugnay sa atin sa mga di-nakikitang nilalang—nag-aalay ng bigas, baboy, o kalabaw para humingi ng pagpapala. May pagkakategorya rin: may mga mabuting espiritu na nagbabantay, at may mga malilikot o mapanirang entities na dapat iwasan o patawarin sa pamamagitan ng ritwal.

Hindi lang ito mga lumang kwento para sa akin; nakikita ko ang pag-resurge ng interes sa mga epiko at ritwal, lalo na sa mga nabubuhay na awit tulad ng ‘Hudhud’. Ang saya ko kapag napakinggan ang mga matatandang nagkukwento—parang nabubuksan ang isang pinto sa paraan ng pagtingin nila sa kalikasan at komunidad. Ang paggalang sa tradisyon at pag-aaral nito ang pinakamagandang paraan para patuloy silang mabigyang buhay sa modernong mundo.