Novelas y relatos de Tulang Malaya

~San Pascual 1880~ Hulyo labing-walo nang nagsimulang lumindol dahil sa pagiging aktibo ng Bulkang Taal sa Batanggas. Hulyo dalawampu nang pumutok ito. Ang mga lugar na naaapektuhan dito ay ang Intramuros, Cavite, Bulacan, Pampanga, at Nueva Ecija. Dahil sa mga lindol na nararanasan bago at pagkatapos pumutok ang bulkan, ang mga gusali ay nagiba at nadurog, mga pananim ay natabunan ng mga makakapal na abo, at mga taong nawalan ng buhay at kabuhayan dahil sa nangyari.

Isla Malinao, Catanduanes Naglalakad-lakad ako dito sa dalampasigan para manguha ng mga shell hindi kalayuan sa bahay namin ng may makita ako na parang may bagay na nasa aplaya kaya tinungo ko ito kaagad, nagulat ako ng makita ko na hindi bagay kundi tao na walang buhay ang nakita ko kaya nahintakutan ako na napaatras.

“Tiyakin kong ligtas ka.” Kinabukasan ng hapon, sumakay kami sa kotse ni Miguel, kasama si Kiko at limang iba pang tauhan. Ang Bundok ng Malalim ay isang malaking bundok na malapit sa dagat—isang lugar na puno ng damo at malalaking puno, mahirap na hanapin.

Sa sandaling iyon, pumailanlang ang tinig ni Liana mula sa mikropono, mariin at buo, umaalingawngaw sa bawat sulok ng bulwagan. “Ang Torre ng Dilaw na Tagak ay nakatindig sa tuktok ng Bundok Uwak, sa gilid ng malawak na Ilog. Ang anyo nito’y kakaiba, isang gusaling may walong gilid, napapaloob sa apat na panig. Mayroon itong limang palapag ng magkakapatong na bubong, at sa pinakatuktok ay ang rurok na kumikislap sa gintong glazadong tisa, pinatatag ng pitumpu’t dalawang matitibay na haligi…”

“Rosaline! Lumabas ka dito!” Isinara ko ang sikretong pinto at nagtago sa likod nito kasama si Rosaline. “Nasaan ka na? Rosaline! Alam kong nandito ka!" Sigaw ng lalaki. Kinakabahan kong hinawakan ang kamay ni Rosaline at nakalimutan ko itong bitawan. Natahimik din si Rosaline. Pagkaalis ng lalaki, malamig niyang sinabi, "Kung gayon, hindi ka bulag."

At unang tingin pa lang sa matanda, hindi maitatangging nanggaling ito sa prominenteng pamilya. Sandali namang pinakatitigan ni Don Ysmael ang dalaga na ipinagtaka naman ni Thorin. Pero agad din itong naglaho nang ngumiti ang Don at inilahad ang palad kay Malaya. "What a lovely name, hija. Anyway, I'm Ysmael Aragoncillo. I'm pleased to meet you, Malaya." Nakangiti namang tinanggap ni Malaya ang pakikipag-kamay ng matandang lalaki. "Ikinagagalak ko ring makilala kayo, Don Ysmael," ganting-bati ni Malaya.

Letche ka! Malakas ko siyang hinampas sa likod dahilan para mabigla ang mga nanonood sa ginawa ko. Hindi ba nila na pansin ang pag tayo ko? O, masyado lang bang naging ma-siyahin itong si Tan Tan sa pag kapanalo niya. Natukod na lang siya sa lupa gamit ang kanyang isang kamay at dalawang tuhod habang ang isang kamay naman niya ay hawak ang likod na napuruhan.

Talaga! Kaya buong byahe pa Maldives ay wala akong gana. Bumaba kami ng plane kasama ang iba naming ka team inaya lang naman nila ako mag night out, dahil two days pa raw kami dito lalo naka business class plane kami ng mga politicians. Kaya pumayag na lang rin ako sa kaysa maburo at mabulok ako sa room ko.

Pinag-isipan ito nang matagal ni 547 at kumunot ang noo habang sinabi, “Ah… Hindi ko talaga maalala nang malinaw. Dahil, sobrang tagal na nito, pero sa abot ng kaalaman ko, mukhang sa panahon na iyon, may ilang puting ntira sa sahig at mga damit. Maaari ba na namuo ang asin mula sa tubig dagat?” Tumango si Merlin at sinabi, “Malaki ang posibilidad na asin ito. Kung gano’n, maaaring ang Indonesian tsunami ang naranasan mo sa sandaling iyon. Ang dahilan para sa pagbaha ay dahil gumawa ng tsunami ang lindol, at maraming bansa sa paligid ang naapektuhan ng sakuna, kasama na ang tirahan mo.” Pagkasabi nito, binilugan ni Merlin ang dalawang lugar sa mapa at sinabi, “Kung titingnan dito, marahil ay

“Salamat ho.” Pagbaba niya ay iginala muna niya ang mga mata sa paligid. Dahil Maynila at sentro ng Pilipinas, mas malaki ang bulwagang pangkatarungan sa lugar. May taas iyong limang palapag at malaki ang sukat. Ang disenyo niyon ay Spanish style. Palibhasa ay matagal na nasakop ng mga Kastila ang Pilipinas, karamihan sa mga lumang gusali sa bansa ay iisa halos ang itsura— may magarbo at malalaking pundasyon sa harap. Kulay krema ang pintura niyon at may malaking logo na nakaukit sa gitna ng patatsulok na bubungan sa harap.