Batangas Language Novels & Stories

"Don't be, just feel at home, Mara. Huwag mong tingnan na iba ka. Pamilya tayong lahat." Sumabat bigla si Quil. "I don't understand, the two of you. What's 'pamilya' means?" Curious na tanong nito. "It means family, Quil." Sagot naman ni Mara sa paslit. "Oh, is that Spanish? Familia, right?" Natawa si Mara, ang talino talaga ng batang 'to. "Yes, sort of, Quil. But, it's Tagalog, it's a language from the Philippines. You know Philippines, right?"

Tumango ang tenyente, "Ganito po ang pangyayari. Isang araw habang kunwari'y nagbabasa ng papeles ang tagapaningil ng buwis napansin ng isang grupo ng mga bata na pabaligtad niya itong binabasa. Nagtawanan ang mga iyon na ikinagalit ng tagapaningil ng buwis at sila'y hinabol. Nagtakbuhan ang mga nanunuksong bata habang sumisigaw ng a-e-i-o-u. Sa galit ng lalaki pinukol niya ng baston ang mga iyon. Tinamaan ang isang batang lalaki at nawalan ng malay. Hindi pa nasiyahan, nilapitan ng Kastila ang bata at pinagsisipa. Marami ang nakakita pero walang mangahas magtanggol sa bata. Sa daraan noon ang iyong ama. Sinugod niya ang tagapaningil ng buwis at hinawakan niya ang kamay nito. Nagtangkang lum

Agad ko siyang nilingon na nasa backseat. "Yes, Zaria?" "What is apo?" "Apo is a grandchild in Tagalog." Kumunot ang noo niya sa akin. Alam ko may hindi na naman siya maintindihan sa mga sinabi ko. "What is Tagalog?" "Tagalog or Filipino is Mama's language." "Ah, okay."

bati ng isang babae, nakangiti. “Eh… hello,” sagot ko, pilit ang ngiti. Nagtawanan sila nang bahagya, saka nagsalita ulit nang mabilis, dire-diretso, pawang Kastila. Naririnig ko ang tono nila, ang saya, pero wala akong maintindihan. Tumango-tango na lang ako, umaasang sapat na iyon. May isang lalaki ang tumingin sa akin, bahagyang nakangiti, saka nagsabi ng kung ano. Narinig ko ang salitang bonita at España.

Ang babae naman ay nginitian lamang ako. "Magandang hapon din po." Sagot ko. Sa ilang araw na pananatili ko dito ay may ilang bisaya words na din naman akong naiintindihan. Bisaya words like what the old man just said, as well as Maayong Buntag which means Good Morning and Maayong Udto which means Good Noon. I was about to ask them kung ano ang kailangan nila when I felt Deolino's presence behind me. I even flinch when he spoke.

Masarap lang sa pakiramdam para sa kaniya na may taong handang makinig for her lalo na hindi niya kilala. “Yes, thank you Zac.” “You’re always welcome Bea. So, hatid na kita?” Pangalawa palang nitong tagalog kasama siya. Feeling niya galing talaga ito ng ibang bansa dahil english speaking siya always pero pag nag tatagalog naman ay puro, walang slang, parang navite language talaga. “Taga Pilipinas ka ba tlaga Zac? Kasi nakakalito ka. I mean, the way you speak kasi,” kunot noo na tanong niya.

pasigaw niyang tanong sa akin, pilit na nagmamatapang ngunit bakas ang kaba. Natawa ako nang bahagya, isang mapait at matapang na tawa. "Salitang Batangas 'yun, bakla! Ang ibig sabihin niyon ay umarengkengkeng o umiyak sa matinding sakit habang patakbong lumalayo! Kaya kung ayaw mong masaktan at mapahiya ang amo mo bago pa man magsimula ang expo, lumayas ka sa harap ko!"

Feeling ko, Batangas na. Nagsimula na kaming maglakad, at hindi talaga niya binibitawan ang kamay ko. “Ano ba yan. Birthday na birthday ko pero pinapagod mo ako.” nagsimula na akong magreklamo, at sa pagkagulat ko, bigla niya akong binuhat. “Hoy, ano ba! Ibaba mo nga ako!”

nakangusong sabi ko dahilan para bumuntong hininga siya. “Sabihin mo sa akin kung may nananakit sa’yo at kakasuhan ko,” sabi niya kaya natawa ako dahil tagalog iyon at ang gara pakinggan sa boses niyang malalim. “Uy tagalog lahat ah? Nasasanay ka na ba sa bahay?” asar ko dahilan para ngumiti siya at tumango. “Jaidah and Tita Lavine is talking in Tagalog everytime, they also taught me some malalim words.” Nakangiti siya at sinulyapan pa ang pamilya ko.

Mababait din lahat ng mga kasamahan ko sa ospital. Kahit papano nakapag-adjust na ako sa bago naming environment. Nagsisimula na rin akong matuto sa local dialect ng mga taga Davao, ang bisaya. Mas nae-enjoy din ng anak ko ang bago naming tirahan. May mga bago na itong kaibigan at kalaro. Natututo na rin itong magsalita ng bisaya dahil ang mga batang kalaro niya ay yun ang gamit na salita.