Gamot Sa Baliw Novels & Stories

Tila nakakatuwang isipin na ang punong balete, na kadalasan may aura pa ng kababalaghan sa mga kwento, ay matagal nang pinagkukunan ng tradisyunal na gamot sa ating mga nayon. Lumaki ako sa bahay ng lola na palaging may pinagpipritong dahon ng balete sa isang maliit na palanggana — ginagamit niya iyon bilang pampapawi ng pamamaga o panglunas sa may sugat. Ang karaniwang praktika: painitin ang dahon, durugin nang bahagya, at idikit sa balat bilang 'pampaputi' o poultice para sa mga pasa at pagtanggal ng nana.

Bukod sa poultice, madalas din nilang pinapasingaw ang dahon para sa ubo o sipon; pinakukuluan ang balat o ugat para gawing tsaa na pinaniniwalaang pampalabnaw ng lagnat at pampaluwag ng tiyan. May mga taong gumagamit din ng putik o latex mula sa balete para sa mga problema sa balat tulad ng balakubak o iba pang pangangati — pero ito ay delikado kung hindi tama ang pagproseso dahil ang mala-goma nitong katas ay maaaring magdulot ng pangangati o allergic reaction.

Personal, palagi kong sinasabi na maganda ang tradisyon dahil puno ito ng praktikal na kaalaman ng matatanda, pero kailangan din ng pag-iingat: hindi lahat ng bahagi ng balete ligtas inumin o ipahid. Mas okay kapag inaalalayan ng kaalaman ng herbalist o doktor, lalo na kapag malubha ang sakit. Sa huli, ang balete ay bahagi ng ating ethnobotany at sari-saring healers ang gumamit nito — pero huwag masyadong basta-basta, dahil may kabutihan at may panganib din ang mga tradisyunal na gamot.