Paano Sumulat Ng Sanaysay Mga Nobela at Kwento

Eh, kung sa ugali lang naman ay tiyak na maraming hindi maganda. Kumuha ako ng papel at nagumpisang magsulat. Mas magandang isulat ko iyon para lagi kong mababasa at maalala. Una, hindi ito marunong ngumiti. Pangalawa, parang laging mainit ang ulo. Pangatlo, parang walang pakielam. Pangapat, napakatipid magsalita. "Ay sandali, masamang ugali ba yun? Parang hindi?" At in-erase ko.

Hindi niya ba alam na pudpod na nga ang kamay ko sa pagtatrabaho sa bukid ay mas lalo pang napupudpod dahil sa kakasulat? "Hoy.. sumulat ka na nga nakatingin na si Maam sa'yo," bulong ni Andra sa aking tabi. Tamad kong kinuha ang aking notebook dahil nakatingin nga sa akin ang guro. Binuklat ko ang aking kwaderno na iilang piraso ng pahina na lang ang natitira. Dalawang beses na akong bumili ng notebook sa klaseng ito at nagagalit na si nanay sa akin. Ngayon ay pinoproblema ko kung saan ako kukuha ng pambili kapag naubos na ito. Baka magbaon na lang ako ng dahon ng saging at doon magsulat total iyon din naman daw ang ginagamit nila nanay sa pagsusulat noong araw.

"O, ano pang hinihintay natin? Ang tutorial class ko ay nagkakahalaga ng daan daan bawat minuto. Ano pa ang hinihintay mo? Huwag mong sayangin ang oras ko." Naglakad na siya patungo sa sala, at patakbo namang sumunod si Deo. Tuluyan na nitong nakalimutan ang hinala kung ano ang ginagawa ng dalawa sa loob ng silid-aklatan. Ang hindi masagutan ni Deo ay isang essay question. Ang paksa ng sanaysay ay: Ang Ina, isang walang katapusang tula ng buhay. Mangyaring sumulat ng isang sanaysay na hindi bababa sa 800 na salita tungkol sa iyong ina.

May ginawa ba akong mali? "Ayan, dalawa yan. Para sa first draft mo yung isa," sabi niya tsaka iniabot sa akin. Nagumpisa na silang lahat na magsulat pero heto ako, walang alam sa gagawin. Ni hindi ako marunog gumawa ng news article. Yung project kasi naman sa grade 8, nagpagawa lang ako nun. Habang tumatakbo ang oras, nararamdaman ko na parang naiihi ako. Kung idahilan ko na lang kayo 'to tapos sabihin ko na iihi muna ako tapos 'di na ako babalik?

Sana ganoon nalang kadali lahat para 'di ako nahihirapan ng ganito. Bago ako nahiga ay naisipan kong sumulat ng liham sa kanya. Kaya naman kumuha ako ng kapirasong papel at ballpen saka ako puwesto sa mesa upang simulan na ang pagsusulat. Dahil nga hindi ko masabi sa kanya ang mga nais kong sabihin ay isinulat ko nalang. At habang nagsusulat ay hindi ko mapigilan ang maiyak kaya nababasa ang papel na kung saan ako nagsusulat.

Sa tuwing makikita ni Irene ang countdown sa blackboard, bumibilis ang tibok ng puso niya. Noong araw na iyon, binigyan sila ng kanilang guro ng mas nakakarelaks na gawin. Kinailangan nilang magsulat ng isang sanaysay tungkol sa kanilang mga plano pagkatapos ng pagsusulit. Maaaring ito ay mga plano para sa kanilang pag- aaral o trabaho sa hinaharap, o maaaring mga plano sa bakasyon para sa tag- araw.

Hindi muna sumagot ang huli hanggang sa pumasok sila sa elevator. "Just try your best. Hindi talaga madaling maging manunulat ng TAP kasi si Sir Santillan mismo ang magde-desisyon kung anong theme, genre, POV, at word count ang isusulat n'yo," pang-amim nito. "To keep everything organized, he has a year-plan and was shown to the writers last weekend. Siguro ay personal na sasabihin niya ito sa'yo 'pag may time. If that happens, iwasan mong magpakita ng pagtutol, because he would definitely stop your evaluation and nonchalantly send you home. That's Ash Santillan. He may not be rude, but he's not that thoughtful either."

Well, kahit na tatlo ang sinabi nito sakaniya ay hindi naman siya nakaramdam ng inis habang binabasa niya ang mga iyon. Napaisip siya sandali hanggang sa kumuha na rin siya panulat at ng pagsusulatan niya bago nagsulat. Nagdrawing siya ng limang star na apara ba siyang nag-rereview ng pagkain sa isang restaurant at muling nagsulat kung ano nga ba ang gusto niyang kainin sa susunod. Napaisip siya sandali bago nagsulat ng bulalo at sa pangatlo namang papel ay isinulat niya ang, okay sabi mo e.

Sa unang page, may nakasulat na maikling note na hindi pormal, pero sa pamilyar na stroke ng ballpen niya. “Drafting is not just about lines; it’s about how you want people to feel inside the space you create. Start with the floor plan. Focus on the flow.” Napahinga ako nang malalim. Parang naririnig ko ang boses niya habang binabasa ko iyon.

Kung hindi sila makaalis, mas mabuting kontrolin ang salaysay kaysa hayaan silang magsulat ng kahit anong gusto nila. "Magsalitan kayo sa pagtatanong. Huwag niyong ihuhulog ang mga camera at mic. Sasampahan ko ng kaso kung sinuman sa inyo ang mananakit sa girlfriend ko. 'Wag niyong subukan."