โปรดรักทิศเหนือ

รถสองแถวคันสีน้ำเงินเก่า ๆ บรรทุกผู้โดยสารราว 6-7 ชีวิต ส่วนใหญ่จะเป็นนักเรียนมัธยมต้น-มัธยมปลาย หนึ่งในผู้โดยสารที่นั่งอยู่บนรถนั้น คือหญิงสาววัย 23 ปี ที่พึ่งลงจากรถโดยสารจากเมืองหลวง แล้วนั่งต่อรถสองแถวคันนี้มุ่งตรงมายังบ้านเลย

ตลอดระยะเวลากว่า 4 ปี ที่โปรดรักเข้าไปเรียนในกรุงเทพฯ เธอไม่ได้กลับมาเยี่ยมบ้านเลย เพราะต้องทำงานเก็บเงินไว้ใช้ยามฉุกเฉินหรือจำเป็น แหล่งที่เธออยู่นั้นค่าครองชีพค่อนข้างสูงเอาเรื่อง แม้มารดาจะให้ค่าขนมและช่วยค่าที่พักทุกเดือน แต่มันก็ยังคงไม่เพียงพอต่อการดำรงชีวิตอยู่ดี เธอจึงจำเป็นต้องทำงานพาร์ทไทม์เพิ่มหลังเลิกเรียนและทำงานพิเศษในช่วงปิดเทอม กระทั่งเรียนจบเธอได้ยื่นสมัครงานไว้ใกล้ ๆ บ้าน ซึ่งก็เป็นตามที่หวังเธอได้งาน

รถสองแถวโลดแล่นเข้ามาในเขตของหมู่บ้าน โดยปกติแล้วชาวบ้านที่นี่จะใช้รถจักรยานหรือจักรยานยนต์เป็นพาหนะหลักในการเดินทาง ส่วนรถยนต์จะมีแค่ไม่กี่คันในหมู่บ้าน และเป็นคนที่ค่อนข้างมีฐานะ เพราะคนในหมู่บ้านส่วนใหญ่จะทำไร่ทำสวน หาเช้ากินค่ำหลังสู้ฟ้าหน้าสู้ดิน ทำให้ลืมตาอ้าปากได้ยาก และมีน้อยคนมาก ๆ ที่ส่งลูกหลานจนจบปริญญา วัยรุ่นในหมู่บ้านส่วนใหญ่ หลังจากเรียนจบมัธยมปลายกัน ก็เข้าไปทำงานตั้งตัวในเมืองหรือกรุงเทพ บ้านบางหลังมีลูกหลานหลายคนก็ไปทำงานข้างนอกบ้าง ช่วยพ่อแม่ทำไร่ทำสวนบ้าง ในขณะรถสองแถวเดินทางมาถึงบ้านยกใต้ถุนสูง ครึ่งปูนครึ่งไม้ โดยที่ด้านล่างเป็นพื้นที่โล่ง มีแคร่ไม้ขนาดใหญ่ตั้งอยู่ตรงกลาง และมีห้องนอนปูนไม่เล็กไม่ใหญ่มากจากการต่อเติม มือเล็กเอื้อมกดกริ่งเพื่อเป็นสัญญาณบอกให้คนขับจอด และได้ลงจากรถเพื่อไปจ่ายตังค์ให้กับคนขับที่อยู่ข้างหน้า

“เท่าไหร่จ๊ะ?” เสียงหวานได้เอ่ยถามคนขับรถอย่างยิ้มแย้ม

“12 บาท” ลุงคนขับเอ่ยตอบด้วยท่าทีเป็นมิตร มือเล็กจะยื่นเงิน 15 บาท ให้กับชายวัยกลางคนตรงหน้า พร้อมกับรับเงินทอนมา ก่อนที่จะเดินเข้าบ้าน

“เอ้าอีหล่า มาฮอดแล้วบ้อ” (อ้าวหนู มาถึงแล้วเหรอ) หญิงชราวัยหกสิบเจ็ดที่นั่งทำกับข้าวอยู่ในครัวเอ่ยถามหลานสาวที่กำลังแบกสัมภาระเข้ามาวางไว้ตรงแคร่กลางบ้าน

“จ้า ยายมีอะไรให้โปรดช่วยไหมจ๊ะ”

“บ่มี ๆ ไปพักเถอะกลับมาเหนื่อย ๆ” (ไม่มี ๆ กลับมาเหนื่อย ๆ ไปพักเถอะ)

“แล้วตาไปไสจ้ะ” (แล้วตาไปไหนจ๊ะ)

“ไปรับจ้างตัดหญ้าอยู่ฟาร์มเสี่ยภูมิ ค่ำ ๆ ก็กลับแล้วลูก”

“ต่อไป ตากับยายไม่ต้องเหนื่อยแล้วเด้อ เดี๋ยวโปรดจะดูแลตากับยายเอง” เธอเดินไปโอบกอดหญิงชรา จากด้านหลังด้วยท่าทีออดอ้อน

“จ้า หลานยายผู้นี้มันเก่งคัก” (จ้า หลานยายคนนี้มันเก่งที่สุด) มือเหี่ยวย่นลูบศีรษะของหลานสาวเพียงคนเดียวด้วยท่าทีที่เอ็นดูไม่น้อย

โปรดรักย้ายมาอาศัยกับตายายตั้งแต่อายุ 7 ขวบ เดิมทีเธอได้อาศัยอยู่กับพ่อแม่ที่เมืองหลวง แต่หลังจากพ่อกับแม่หย่าร้างกัน แม่จึงพาเธอมาใช้ชีวิตอยู่ที่นี่ แม่ของเธออยู่กับเธอได้ราว ๆ 4 ปี ก็พบรักครั้งใหม่ และย้ายตามไปอยู่กับสามีที่เมืองหลวง แต่ก็ยังคงส่งเสียเลี้ยงดูเธอจนจบปริญญาตรี

โดยปกติแล้วหญิงสาวจะพูดคุยกับตายายเป็นภาษากลางตั้งแต่ย้ายมาอยู่แรก ๆ เนื่องด้วยความเคยชินกับภาษากลางเธอจึงใช้ภาษานี้พูดเป็นภาษาหลัก แต่ก็ใช่ว่าจะพูดภาษาถิ่นไม่ได้เลย เพราะเวลาจะสื่อสารกับเพื่อนหรือคนในหมู่บ้านก็ย่อมจำเป็นต้องใช้

“นั่งรถมาเหมื่อยบ่ล่ะ” (นั่งรถมาเหนื่อยไหมล่ะ) จันทร์เอ่ยถามหลานสาวที่นั่งจัดข้าวของอยู่

“บ่ปานได๋จ้า” (ไม่เท่าไหร่จ้า) สิ้นเสียงของโปรดรัก ผู้เป็นยายก็ขอไปทำกับข้าวต่อในครัว เธอจึงเก็บข้าวส่วนตัวบางส่วนขึ้นไปห้องนอนที่อยู่ชั้นบนของบ้าน

“โปรด..เสร็จยังลูก” จันทร์เอ่ยเรียกตามเมื่อหลานสาวอยู่บนห้องนานเกินไป และมีสิ่งที่ต้องวานหลานสาวด้วย

“จ้า กำลังลงไป” เท้าเล็กรีบเดินลงมาจากบนบ้าน ก่อนที่จะมุ่งตรงไปยังครัว

“เอาข้าวไปให้ตาที่ฟาร์มเสี่ยภูมิหน่อย คืนนี้ตาจะไม่ได้กลับ”

“อ้าว ทำไมล่ะจ๊ะ”

“ลุงชัยลาน่ะลูก ไม่มีใครอยู่ซุ้มตาเลยต้องอยู่”

“อ๋อ โอเคจ้ะ”

“ว่าแต่ฟาร์มเสี่ยภูมิอยู่ไหนจ๊ะ”

“หลังรีสอร์ตภาคภูมิ ซอยเข้าอยู่ข้างรีสอร์ตขับตรงเข้าไปเรื่อย ๆ ได้เลย อีหล่าไปถูกบ่”

“คิดว่าไปถูกจ้ะ”

“นี่กับข้าว เอาไปส่งตาเถอะเดี๋ยวมันค่ำเสียก่อน” มือเหี่ยวย่นยื่นกล่องข้าวเหนียวและปิ่นโตกับข้าวให้กับผู้เป็นหลาน

“จ้ะ” หญิงสาวเอ่ยตอบผู้เป็นยายก่อนที่จะเดินไปยังรถจักรยานยนต์ออโต้สีชมพูขาวหวานแหววที่ตนซื้อจอดไว้บ้าน นาน ๆ ครั้งตาจะขับเวลาเข้าไปในตัวอำเภอ เพราะตามีแค่มอเตอร์ไซค์เกียร์เก่า ๆ ไว้ใช้เดินทางไปทำไร่ทำสวนเท่านั้น

บรรยากาศหมู่บ้านต่างจังหวัดในช่วงเย็น แสงแดดอ่อน ๆ สายลมพัดเบา ๆ ลูกเล็กเด็กแดงที่ออกมาปั่นจักรยานเล็กตามถนนคอนกรีตในหมู่บ้าน ทำเอาผู้ที่กลับมาแทบกลั้นน้ำตาไม่อยู่ เนื่องจากคิดถึงความเก่าความหลัง

“อ้าว โปรดมาแต่เทิ่งบั่นได๋” (อ้าว โปรดมาตั้งแต่เมื่อไหร่) หญิงวัยกลางคนเอ่ยถามหญิงสาวเมื่อเห็นเธอขับรถผ่านขณะที่เดินอยู่ริมถนน

“หวัดดีจ้าป้าปุ๊ก พึ่งกลับมาถึงบ่ดนนิล่ะจ้ะป้า” โปรดรักจอดรถข้าง ๆ หญิงคนนั้น ก่อนที่จะยกมือไหว้ตามมารยาท

“เออ ๆ หวัดดี ยายจันทร์กับพ่อใหญ่บุญคือสิส่ำบายแล้วน้อหลานสาวกลับมาอยู่บ้าน” (ยายกับตาคงจะหายเหนื่อยแล้วเนอะ หลานสาวกลับมาอยู่บ้าน) เจ้ปุ๊กขาเม้าธ์ประจำหมู่บ้านเอ่ยขึ้นด้วยท่าทีกระแหนะกระแหนโปรดรัก จะว่ายินดีก็ไม่ใช่ ยินร้ายก็ไม่เชิง

“จ้า เดี๋ยวโปรดขอเอาข้าวไปให้พ่อใหญ่ก่อนเด้อจ้ะป้า” (จ้า เดี๋ยวโปรดเอาข้าวไปให้ตาก่อนนะจ๊ะป้า)

“เออ ๆ ไปสา” (เออๆ ไปเถอะ)

หลังจบบทสนทนาโปรดรักก็ขับรถออกไปจากจุดนั้นทันที