Sige, simulan natin ito na parang kumakaway ang mga salita mula sa loob ng dibdib ko—ito ang paraan ko kapag gusto kong gumawa ng orihinal na tulang Tagalog na may puso at kulay.
Una, magbasa ka nang malalim. Hindi lang pasulong-pabasa; balikan ang mga lumang akda tulad ng 'Florante at Laura' para sa klasikong estruktura at rhythm, at saka ang mga makabagong makata para makita kung paano naglalaro ang mga imahe at modernong wika. Minsan, habang nakaupo sa tabi ng bintana at tumitingin sa ulan, sinusubukan kong i-analyze kung bakit tumama sa akin ang isang taludtod—ito ang pinakamabilis na paraan para matutunan ang effect ng mga salita.
Pangalawa, mag-eksperimento sa anyo. Subukan ang malayang taludturan, tanka, haiku sa Tagalog, o isang soneto na binagong Pilipino. Gumamit ng mga teknik tulad ng alliteration, assonance, enjambment, at internal rhyme para makahanap ng tunog na natural sa iyong boses. Huwag matakot na mag-walang-timpla ng salita sa unang draft; pinakamasarap ang pag-edit. Ako, madalas akong mag-walo ng isang listahan ng mga sensory words (amoy, lasa, tunog, damdam) bago sumulat para hindi mainip ang imahinasyon.
Pangatlo, mag-revise nang paulit-ulit. Ang unang bersyon ay parang sketch lamang—ang totoong pagpipinta ay dahan-dahang pag-aayos ng ritmo, pagpili ng tamang imahen, at pagtanggal ng sobra. Huwag kalimutang humingi ng opinyon mula sa ibang mambabasa at magbasa nang malakas ang iyong tula para marinig ang natural na daloy. Sa huli, ang pinaka-orihinal na tula ay yaong may tunay na damdamin at malinaw na tinig—iyon ang laging hinahanap ko kapag nagsusulat.