Novel & Cerita Le Comte De Monte-cristo

Nakakaintriga isipin kung paano nagbago ang pananaw ko matapos unang bumasa ng ‘Noli Me Tangere’. Ako mismo, na mahilig maghukay ng kasaysayan at magbasa ng lumang sulatin, natigil sa pangalan ng may-akda: Jose Rizal — buong-buo niyang pangalan ay Jose Protacio Rizal Mercado y Alonso Realonda. Sumulat siya sa Espanyol noong huling bahagi ng ika-19 na siglo at inilathala ang ‘Noli Me Tangere’ noong 1887 habang nasa Europa. Iba ang dating ng nobela noon dahil hindi lang ito isang kwento ng pag-ibig o intriga; isang matalim na protesta laban sa katiwalian at pang-aapi sa ilalim ng kolonyal na sistema.

Hindi lang basta impormasyon ang naaalala ko; may mga eksena sa nobela na paulit-ulit kong binabalikan dahil nagdudulot ito ng emosyon — sina Ibarra, Maria Clara, at Elias — at ang mga suliranin na ipinapakita ni Rizal ay sumasalamin pa rin sa kontemporaryong lipunan. Minsan naiisip ko na parang sinulat niya hindi lang para ipabatid ang mga katiwalian ng simbahan at estado, kundi para pukawin ang budhi ng mga Pilipino. Nakakatuwang isipin na ang tapang ng pagsusulat niya ay may diretsong kinalabasan sa mas malawak na pagnanais para sa reporma at kalaunan, kalayaan.

Kapag pinag-uusapan ang may-akda ng ‘Noli Me Tangere’, hindi pwedeng ihiwalay si Jose Rizal mula sa kanyang buhay at paglilingkod — ang kanyang pagsasanay bilang doktor, pananaliksik, at paglalakbay sa Europa ay nagpayaman sa kaniyang pagkukuwento. Para sa akin, ang pagtuklas na iyon ang nagpaparamdam na ang bawat pahina ng nobela ay may pulso ng panahon at personalidad ng may-akda, at bilang mambabasa, laging nag-iiwan ng kakaibang timpla ng pagkabighani at paninindigan.