Kapag pinag-uusapan ang monarkiya, tila narito tayo sa isang kaharian kung saan ang isang tao ang namamahala sa lahat, tila may nakatakdang kapangyarihan at pagkilala. Ang isang pangunahing katangian ng monarkiya ay ang pamumuno ng isang monarko, na maaaring isang hari o reyna, na nagmamana ng pwesto at karaniwang may pangunahing kapangyarihan. Hindi lamang sila ang simbolo ng estado, kundi ang kanilang pamumuno ay nasusukat sa pamamagitan ng mga tradisyon at kultura na nagbubuklod sa mamamayan sa kanilang nasasakupan. Sinasalamin ng monarkiyang ito ang kasaysayan at pagkakakilanlan ng isang lahi, kaya isa ito sa mga bumubuo sa kanilang pagkatao.
Ang isang iba pang katangian na mahalaga ay ang hindi pagbabago ng kapangyarihan, maliban na lamang sa mga sanhing pambansa. Karaniwang ang pagkakaroon ng monarko ay isinasagawa sa mga seremonya, di tulad ng eleksyon na nakikita natin sa mga demokratikong bansa. Ang katayuan ng monarko ay kadalasang nakasalalay sa kanilang pamilya, at naipapasa ito mula sa isa patungo sa susunod na henerasyon, kaya't may mga pagkakataon na ang mga tao ay mas nakikilala ang kanilang mga pinuno mula sa kanilang dugong bughaw na nanunungkulan. Ang mga kultura at tradisyon ay mahalaga sa kanilang pamumuno, at mayroon ring mga nakatakdang kapangyarihan at tungkulin na tangan ng mga ito.
Sa kabuuan, ang monarkiya ay may matibay na pundasyon ng kasaysayan, simbolismo, at kahalagahan ng pamilya. Ang mga katangiang ito ang naglalarawan kung gaano kalalim ang ugat ng tradisyon sa pamumuno, kaya’t ang ganitong uri ng sistema ng pamahalaan ay lalo pang bumubuo sa pagkakaisa ng mamamayan. Tugma ito sa ideyang ang mga tao ay kailangang maging bahagi ng isang mas malawak na sining ng kultura at kaugalian na itinayo ng kanilang mga ninuno.