1-100 In Tagalog Novels & Stories

Uy, sobrang saya ko pag pinag-iisipan ang mga 'malalalim' na salita—parang treasure hunt sa sariling wika. Ako mismo, madalas akong nagse-save ng mga linyang poetic o lumang tula sa phone ko para balikan kapag kailangan ng malalim na salita. Kung gagawa ka ng libreng listahan, simulan mo sa mga open-access na pinagkukunan: 'Wiktionary' (may Tagalog entries at downloadable dumps), ang mga publikasyon ng Komisyon sa Wikang Filipino at mga koleksyon mula sa mga akdang pampanitikan na nasa public domain tulad ng 'Florante at Laura' at ang mga nobelang klasiko na makikita sa Project Gutenberg. Bukod diyan, maganda ring maghanap ng mga GitHub repositories na naglalaman ng Tagalog wordlists at mga proyekto ng linggwistika na nagpo-publish ng corpus o frequency lists nang libre.

Para hindi ka malunod sa dami, may step-by-step na paraan na ginagamit ko: una, tipunin ang lahat ng text sources (Wiktionary dump, Project Gutenberg texts, blogs na nasa Creative Commons, at mga open corpus). Pangalawa, i-tokenize at bilangin ang frequency—ang mga 'malalalim' kadalasan mababa ang frequency at madalas lumalabas sa tula o lumang akda. Pangatlo, i-cross-check ang bawat kandidatong salita sa diksiyonaryo (online o PDF mula sa UP/Komisyon) para makita kung may label na 'lantay/archais' o may makasining na gamit. Panghuli, curate mo manually: alisin ang mga technical jargon at idagdag ang mga salitang poetic o archaic na may malinaw na kahulugan.

Para magbigay ng practical na panimula, narito ang maliit na sample ng malalalim na salita kasama ang maikling kahulugan—ito ang mga salita na madalas kong itabi kapag nagsusulat ako ng mga fanfics o tula: alapaap (kalangitan/ulap), alab (matinding damdamin o apoy), daluyong (malakas na alon), hinagpis (matinding lungkot), lumbay (malalim na kalungkutan), huni (malumanay na tugtugin o huni ng ibon), himig (melodiya o tinig), dalisay (dalisay/puro), ligalig (kaguluhan o pag-aalboroto), pintig (tibok ng puso), sinag (sinag ng araw), bantayog (alaala o monumento), himagsik (pag-aalsa), guniguni (mga imahinasyon o alaala), alindog (kagandahan o daya). Hindi ito kumpleto, pero nagbibigay ng panimulang grid.

Sa huli, ang pinakamagandang libreng listahan ay yung ikaw mismo ang magbuo at bahaginan—pinagsama-samang corpus, automated filtering, at personal na pag-curate. Ako, tuwing may nakita akong nabubulok na lumang salita sa tula o nobela, sinosave ko agad at nilalagyan ng konteksto—yun ang tunay na kayamanan ng malalalim na salita: hindi lang ang salita, kundi kung paano ito naririnig at nararamdaman sa loob ng pangungusap.