When It Comes In Tagalog Novels & Stories

May caption na nakalagay at naka-tag pa. 'Visiting Colorado, USA. With Rafael dela Vega.' Ang pinsan niya siguro na madalas tumatawag sa kanya ang kasama niya sa sandaling iyon. Umabot na sa halos isang libo ang reacts at mahigit apat na daan ang comments. Nanginginig ang aking kamay sa pagbabasa ng mga komento. Kinakabahan ako sa maaaring makita na makasakit na naman sa aking damdamin pero hindi ko mapigilan ang sarili.

"Anong ginagawa n'yo d'yan?" May isang malaking boses na nagsalita at mabilis nitong nakuha ang atensyon ko, mga Guerrero! Napaatras ako dahil hindi ko sukat akalaing na mabilis silang makakarating dito sakay ang kanikanilang kabayo. Katulad din sila ng Guerrero ng mga taga-Rialacande pero sila ay may malagintong kulay ng mga s*****a at isang logo na ngayon ko lamang nakita.

Namimiss ko na talaga siya. Umayos ako ng pagkakaupo ko nang may kumatok sa pintuan nitong office room ko. "Come in!" Sigaw ko at bumukas ang pintuan. "Hello, my beautiful, Ate!" Si Teedy. Napataas ang isang kilay ko. "Anong kailangan mo?" tanong ko dahil masyado niyang ginandahan ang Ate niya. "Nandito kasi yung friends ko. Tapos bibili raw sila kaya baka naman daw."

anito, tagalog na naman. Natawa na naman siya, pero naalala niya ang araw na iyon kung kailan sobrang basag siya. Naging malungkot ang mukha niya bigla, "I feel like that's the worse day I ever had."

“Mama? Hindi. Nasa Canada ang Mama ko. Katulong lang namin ‘yan. Pauwi na nga siya, e. Hinatid lang niya ‘yong librong naiwan ko kanina.” Naramdaman ko ang mabilis na pagpatak ng mainit sa likido galing sa aking mata. Bakit ginawa ko ‘yon? Bakit sinabi ko ‘yon? Bakit ikinahiya ko siya? Mariin kong nakagat ang ibabang labi ko nang maalala ko ang iba pang masasakit na salita na sinabi sa kan'ya. “Ano’ng ginagawa mo rito?! Umuwi ka na nga! H’wag mo akong ipahiya sa harap ng mga kaibigan ko!”

"Don't be, just feel at home, Mara. Huwag mong tingnan na iba ka. Pamilya tayong lahat." Sumabat bigla si Quil. "I don't understand, the two of you. What's 'pamilya' means?" Curious na tanong nito. "It means family, Quil." Sagot naman ni Mara sa paslit. "Oh, is that Spanish? Familia, right?" Natawa si Mara, ang talino talaga ng batang 'to. "Yes, sort of, Quil. But, it's Tagalog, it's a language from the Philippines. You know Philippines, right?"

At marahil… Marahil, may kailangan pa akong malaman bago ako makalabas. O bago ako tuluyang makulong. Hindi ko alam kung alin ang mas nakakatakot. Sa ngayon, isang bagay lang ang sigurado: Hindi ito simpleng bantay-sarado. Hindi ito simpleng pagkakakulong. Ito ay isang larong may mas malalim na dahilan. At ngayon, mas kailangan kong magmasid — hindi lang sa mga tauhan, kundi sa mga salita, sa mga tingin, sa mga ngiti… lalo na kung galing sa isang taong tulad ni Nanay Solen.

“Lilith.” Doon ko narealize na ang tinitignan niya pala sa aking dibdib ay ang aking name tag! Halos palamunan ako ng hiya dahil sa naisip. Tumango na lamang ako at nagpaalam na agad. That bastard! Narurumihan na ang isip ko dahil sa nagyari kagabi.

Agad ko siyang nilingon na nasa backseat. "Yes, Zaria?" "What is apo?" "Apo is a grandchild in Tagalog." Kumunot ang noo niya sa akin. Alam ko may hindi na naman siya maintindihan sa mga sinabi ko. "What is Tagalog?" "Tagalog or Filipino is Mama's language." "Ah, okay."

At nang makapasok na ang tatlo ay sunod na pumasok ang yaya saka siya. Inalalayan siya ni Selim na pumasok sa loob ng sasakyan saka ito sumunod sa kanya. Mabuti na lang talaga at sumama si Selim. She really didn’t expect him to come with her here in the Philippines. Kasi hindi ito nakakaintindi ng Tagalog! Ang tagalog na tanging alam nito ay pagmumura… which was ‘tang ina.’