Isang hindi malilimutang bahagi ng kasaysayan natin bilang mga Pilipino ang buhay ni Jose Rizal, at talagang maraming mahahalagang kaganapan ang bumuo sa kanyang diwa at pagkatao. Unang-unang naisip ko ang kanyang paglalakbay sa Europa, kung saan siya nag-aral ng medisina at pilosopiya. Ang kanyang karanasan doon ay may malaking impluwensiya sa kanyang pananaw sa buhay, na nagbigay-diin sa halaga ng edukasyon bilang susi sa pagbabago. Dito rin niya sinimulan ang pagsusulat ng ‘Noli Me Tangere’ at ‘El Filibusterismo’, mga nobelang tumatalakay sa lagay ng lipunan, na nakatulong sa pagmulat ng kamalayan ng mga Pilipino. Ang mga akdang ito ay hindi lamang mga kwento, kundi mga armas sa laban para sa kalayaan.
Mahalaga ring isalaysay ang kanyang pagbabalik sa Pilipinas, na puno ng pag-asa at hangaring itaguyod ang kalayaan. Dito niya hinarap ang mga pagsubok, kasama na ang kanyang pagsasangkot sa kilusang laban sa mga Kastila. Nang siya ay arestuhin at ipatapon sa Dapitan, malaki ang naging epekto nito sa kanya; hindi siya nagpasindak at patuloy na nagmagandang-loob sa komunidad. Ang kanyang mga gawaing pang-edukasyon at mga proyekto sa kanyang pagkakatapon ay nagpapakita kung gaano siya kahalaga hindi lamang sa kanyang panahon kundi hanggang ngayon.
At syempre, ang kanyang pagbitay noong Disyembre 30, 1896, ay isa sa mga pinakamadalas isalaysay na kaganapan sa kanyang buhay. Ang hayag na pagbitay sa kanya ay nagbigay-diin sa kanyang pagmamahal sa bayan at nagpatunay na siya ay tunay na bayani. Sa mga tao, siya’y naging simbolo ng pag-asa at determinasyon para sa mga susunod na henerasyon. Talagang ang kanyang buhay ay puno ng kahulugan, at sa tuwing naiisip ko ang kanya, nahuhulog ang puso ko sa kanyang dedikasyon sa bansa.
Silang mga kabataan ngayon, dapat nating pagyamanin ang mga aral ni Rizal. Minsan may mga pagkakataon na nakakaligtaan natin ang kanyang mga prinsipyo, ngunit mahalaga na maipasa ang kanyang diwa at mga ideya sa mga susunod na henerasyon. Ang kanyang mga naging laban ay hindi lamang laban ni Rizal, kundi laban nating lahat bilang mga Pilipino.