Lagi't Lagi Para Sa Bayan Novels & Stories

May isang kalye sa bayan na siyang kinaroroonan ng mga nagtitinda nito. Nagkalat ang mga nagtitinda sa paligid ng makarating kami roon. May mga nakahilerang mga anigo sa gilid ng kalye na may mga naglalamang sari-saring gulay at prutas. Kadalasang nagtitinda roon ay mga kababaihang mga Pilipino. Nakatapis at nabaro lamang ang ilan. May mga nagsisindi rin ng tabako sa kanilang mga bibig na bumubuga ng usok sa mga ilong nila. Mayroon ring nagtitinda ng mga karne tulad ng baboy, manok at baka, at mayroon ring mga isda na kalimitang nabibingwit sa ilog na malapit sa bayan.

Ang Sedeño naman ay nakatira malapit sa paanan ng kabundukan, wala silang negosyo o kahit na anong malawak na taniman ngunit sila ay mayaman. Marami ring pamilya ang nagsipunta dito sa San Lazaro, siguro ay para magkaroon ng bagong buhay. Marahil nakikita nilang pag-asa ang bayan na ito. Ang mga Indio ay tinuturing na may pinakamababang antas ng lipunan. Dumami ang mga nagtatrabaho sa buong bayan. Mas lumago pa ang mga taniman at sakahan ng mga mayayamang pamilyang bumuo ng negosyo sa bayang ito. Lahat ay kailangang magbagay ng buwis para sa ikauunlad ng Bayan at para sa Kolonya ng Espanya.

Maliban doon, may iba pang lihim ang bayan ng San Andres. Ang mga tao ay parehas sa hitsura o kalagayan ng lugar. Maituturing na moderno na ang paraan ng pamumuhay ng mga tao rito ngunit patuloy pa din silang binabagabag ng isang paniniwalang hindi nila alam kung kailan pa nagsimula. Sinasabing madami na ang nawalang mga dalaga sa kanila. Dahil doon, madami ang natatakot lumipat upang manirahan doon. Tanging matatapang at mga hindi naniniwala sa makalumang sabi-sabi ang kayang manirahan doon. Kaya naman, hindi maituturing na over-populated ang lugar.

paliwanag nito "ate nyika alam mo ba pangarap namin Maka Pag ulam ng pritong manok hindi rin kasi kami nakakain ng ganun"malungkot na Sabi ni kaykay "talaga ? hayaan niyo kapag bumaba ulit sila sa bayan magpapabili tayo ng manok magluluto tayo ng maraming fried chicken"masayang Sabi Niya "talaga po salamat po ate ganda"halos sabay sabay na Sabi ng mga bata.

“Si Ate Beranichi po, nilagnat daw kagabi. Sina Kuya Poge at Kuya Uda naman, tinawag sa barangay... nagka-hearing po. Nakaaway daw ‘yung mga taga-kabilang bayan kagabi. Birthday-han daw kasi, mga lasing, ayon, napaaway sila.” Napabuntong-hininga ako at napailing. Hindi ko na pinansin ang detalye. Ayoko na ring malaman kung anong klaseng kagaguhan na naman ang ginawa nila. Basta ngayon, ang mahalaga, kailangan naming ituloy ang trabaho kahit kami lang ni Ipe ang tao ngayon dito sa silong ng bahay namin ni Larkin. “Sige na, pumasok ka na. Kailangan nating matapos ang mga orders ngayon.”

ANG PAGBABALIK NG MGA BAYANI Isla ng Maligaya, ika-2 ng Hulyo – Limang taon matapos ang labanan Limang taon na mula noong protektahan ng mga taga-isla ang puso ng isla, at ngayon ay mas malaki at mas maunlad na ang komunidad. May mga bagong bahay na itinayo, mas maraming taniman at mga lugar para sa mga hayop, at isang bagong ospital at paaralan na itinayo gamit ang mga materyales na hindi nakakasira sa kalikasan.

Masisiyahan ba ako dahil sa nababasa ko ang kaniyang liham? “Kung palulugdan man ng tadhana, nais kitang makitang muli. Kahit isang sulyap, isang tinging muli kong maalala kung paano ka magsalita na para bang araw-araw ay walang preno ang iyong bibig. Sa liham kong ito ay ipinapabatid ko sa iyo na nagbalik na sa dating kaayusan ang bayan, pinili kong ilihim ang tunay mong katauhan dahil nais kong makabalik ka sa Isla nang walang mabigat na pangalang kalakip ang iyong pagkatao. At kung sakaling bibigyan din ako ng isang hiling, hihingin ko na muli tayong magkita at hindi ang muling maulit ang lahat.”

SHEREE "Bakit hindi mo sinabi na may mga kapitbahay tayo dito?" sumbat ko kay Jarred. Nandiyan sa labasan ay maraming kabahayan na pala. Akala ko, kami lang ang tao rito. "Hindi na kailangan para ipaalam sa'yo," aniya sa akin na hindi man tumitingin sa akin. "Ang sama mo!" inis na saad ko rito. KASALUKUYAN na nandito kami sa bayan. Halos kilala si Jarred sa bayan. At lahat na nakakasalubong namin ay binabati siya.

"Nakilala ko siya sa New Jersey." "New Jersey!?" bulalas ko. "S-Iyan ang aking bayan!" Sumilay ang ngisi sa kanyang labi. “Pwede bang ituloy mo na lang yang sinasabi mo? Para akong mababaliw dito!”