Broken Clock Is Right Twice A Day Novels & Stories

Madalas kong naiisip kung paano kilalanin ang araw at buwan sa mga bugtong — parang maliit na laro ng pagtukoy sa mga palatandaan. Kapag ang bugtong ay naglalarawan ng isang bagay na ‘‘sumisikat tuwing umaga’’, nagbibigay ng init at liwanag sa buong mundo, o ‘‘humahalo ng dilim sa umaga’’, malamang na ang tinutukoy ay ang araw. Halimbawa, isang simpleng bugtong na sinasabi kong paborito ko: ‘‘Kahoy na hindi lumalago, nagliliwanag pag umaga, nawawala pag gabi’’ — ito ay tumutukoy sa araw dahil sa diwa ng pag-akyat at pagbigay ng liwanag sa araw-araw.

Sa kabilang dako, kapag ang bugtong ay may palatandaan ng pagbabago-bago ng hugis, pagliwanag sa gabi, o pagiging kasama ng mga bituin, kadalasang iyon ang buwan. Isang halimbawa na madalas kong sinasambit sa mga camping trips: ‘‘Hindi ilaw, hindi ilaw, nag-iiba ang mukha tuwing gabi’’ — ang imahe ng pagwawakas at pagdami ng hugis ay malinaw na nagpapakita ng buwan. Dagdag pa rito, mga bugtong na bumabanggit ng ‘‘sumisikat na parang payong ng gabi’’ o ‘‘naghuhugis tuwing gabi’’ ay karaniwang para sa buwan.

Kapag naglalaro tayo ng bugtong sa harap ng pamilya o barkada, lagi kong sinasabi na maghanap ng mga salitang tumutukoy sa oras (umaga o gabi), pagbabago ng anyo (lumalaki, lumiliit), at kung nagbibigay ba ng init o hindi. Iyon ang mabilis na paraan para ma-distinguish: araw = araw-araw na liwanag at init; buwan = gabi, nagbabago ang anyo, at sumasayaw kasama ng mga bituin. Masaya ito lalo na kapag nagkakantahan o nag-aalitan kung sino ang nakakaalam ng pinakamaraming bugtong!